نشانههای مختلفی که هنگام استفاده از لپتاپ حکایت از بروز مشکل یا اختلال خاصی دارند، حسابی کاربران را نگران میکنند. یکی از این نشانهها صدا دادن فن لپ تاپ است. گاهی این صدا به حدی زیاد میشود که به نظر میرسد هر آن ممکن است یک اتفاق غیرمعمولی رخ دهد. با این اوصاف سوالات مختلفی به ذهن کاربران خطور میکند: «علت صدای زیاد فن لپ تاپ چیست؟»/ «آیا صدای فن لپ تاپ گیمینگ بیشتر است؟»/ «برای حل مشکل فن لپ تاپ چه باید کرد؟» در این مقاله، ضمن پاسخ دادن به سوالات فوق، مهمترین مطالب درباره این مسئله را بیان کردهایم.
با ساختار سیستم خنککننده لپ تاپ و فن بیشتر آشنا شوید!
چنانکه میدانید، در کلیه انواع رایانه (ازجمله لپتاپ) سی پی یو به عنوان مغز پردازنده سیستم عمل میکند. فعالیت CPU جهت پردازش دادهها و همچنین فعالت چیپ گرافیک (GPU) جهت پردازش دادههای بصری، همراه با تولید حرارت است. در کنار این موارد، فعالیت هارد دیسک درایو (HDD) به واسطه دیسکهای چرخان نیز دمای داخلی دستگاه را بالا میبرد. ازآنجاکه در لپتاپ، در یک فضای کوچک همه این قطعات به صورت فشرده کنار هم قرار گرفتهاند، اهمیت عملکرد سیستم خنککننده بسیار زیاد است.
سیستم خنککننده مشتمل بر هیت سینک، خمیر سیلیکونی و یک یا دو فن میباشد. وظیفه فن ضمن خنک کردن CPU و GPU، بیرون راندن هوای گرم از طریق مجاری تهویه است؛ بدین ترتیب دمای داخلی لپتاپ پایین میآید. درک این ساختار و جایگاه فن، بیش از پیش توجه کاربران را به اهمیت نقش آن جلب میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، خواندن مقالات ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
«خمیر سیلیکون CPU چیست و چه کاربردهایی دارد؟»
«راه های جلوگیری از داغ شدن لپ تاپ هنگام بازی چیست؟»
«ترفندهای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ + راه حل کاربردی»
بررسی مهمترین دلایل صدای زیاد فن لپ تاپ
حال که با ساختار و جایگاه مهم سیستم خنککننده لپتاپ آشنا شدید، حتما دریافتهاید که فن (fan) در این میان چه نقش مهمی دارد. به همین دلیل آنچه نشان از خرابی فن یا عملکرد نادرست آن دارد، میتواند روی کل فرایند خنک کردن دستگاه و سیستم تهویه تأثیر بگذارد.
چنانکه ذکر شد، کار کردن فن با صدای زیاد مسئلهای است که میتواند کاربران را نگران کند. بنابراین باید ضمن شناسایی منشأ آن، از بروز هرگونه مشکل جانبی جلوگیری کرد. مهمترین عوامل صدای زیاد فن لپ تاپ عبارتاند از:
- استفاده از برنامههای سنگین و باز بودن برنامههای متعدد
- گیر کرد شیء خارجی در فن و نشستن گرد و غبار روی آن
- مسئله استهلاک و صدای زیاد فن لپ تاپ
- حرارت و گرمای محیطی
در ادامه به توضیح هر یک از موارد فوق پرداختهایم.
استفاده از برنامههای سنگین و باز بودن برنامههای متعدد
شاید افرادی مثل گیمرها که با لپ تاپ گیمینگ، بازیهای سنگین را اجرا میکنند؛ یا افرادی مثل تدوینگرها که با سیستم خروجیهای سنگین میگیرند، در اوج کار با صدای زیاد فن لپ تاپ مواجه شوند. در چنین مواقعی به گوش رسیدن صدای فن چندان غیر طبیعی نیست؛ ولی حواس کاربران حتما باید به پایش دمای CPU باشد.
بنابراین اگر میخواهید در جهت کاهش صدای فن اقدام کنید، باید ضمن بستن برنامههای سنگین (و یا برنامههایی که بدون استفاده باز ماندهاند) از فشار روی فن بکاهید.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، خواندن مقاله ذیل را نیز به شما پیشنهاد میکنیم:
« دمای سی پی یو در لپ تاپ چقدر باید باشد؟ + معرفی نرم افزارهای کاربردی»
گیر کرد شیء خارجی در فن و نشستن گرد و غبار روی آن
یکی از مهمترین عواملی که باعث صدای زیاد فن لپ تاپ میشود، نفوذ اجرام خارجی و گرد و خاک گرفتن آن است. در این راستا توصیه میشود همواره ضمن پاکیزه نگه داشتن مجاری هوا، از لپتاپ خود به خوبی نگهداری کنید. همچنین بهجاست، ضمن سرویس لپ تاپ به صورت دورهای، جهت خاکگیری و تمیزکاری قطعات داخلی هم اقدام نمایید. در این راستا، خواندن مقالات ذیل را نیز به شما توصیه میکنیم:
«آموزش تمیز کردن فن لپ تاپ با جاروبرقی و سشوار؟!! آیا انجام چنین کاری درست است؟»
«آموزش کامل تمیز کردن لپ تاپ + نکات کلیدی»
مسئله استهلاک و صدای زیاد فن لپ تاپ
بدیهی است که فن به عنوان یک قطعه با فعالیت بسیار بالا (و تقریبا همیشگی) استهلاک بیشتری نسبت به سایر قطعات دارد. به این ترتیب به مرور زمان فرسوده میشود. از این رو بد نیست هنگام سرویس دورهای، وضعیت سلامت فن را بررسی کنید. تعمیر و تعویض فن لپ تاپ نیز یکی از خدمات پرکاربردی است که توسط تعمیرگاههای حرفهای لپتاپ ارائه میشود.
حرارت و گرمای محیطی
بالا بودن حرارت محیط میتواند بر عملکرد کل دستگاه (ازجمله فن) تأثیر منفی بگذارد. این عامل بهمرور زمینهساز کار کردن فن با صدای زیاد میشود. به خاطر همین بهتر است همواره لپتاپ خود را از محیطهای غیرایمن دور کنید.
مهمترین راهکارها برای رفع مشکل صدای زیاد فن لپ تاپ
بدیهی است که برای کاهش صدای fan باید به فراخور مسئلهای که باعث افزایش صدا شده اقدام نمایید. برای مثال اگر به دلیل عمکلرد بالای سی پی یو، شاهد بالا رفتن فعالیت فن هستید، باید برنامههای غیرضروری را غیرفعال کنید. یا مثلا اگر مدتهاست که اقدام به سرویس لپتاپ نکردهاید، در صورت صدا دادن فن، باید ضمن بررسی وضعیت، اقدام به تمیز کردن آن کنید. همچنین با انجام یک سری اقدامات میتوانید در این راستا بکوشید. مانند:
- استفاده از کول پد
- تغییر تنظیمات فن در power options
- قرار ندادن لپتاپ در موقعیتهایی که باعث خفه شدن مجاری هوا میشود.
- بهروز رسانی درایورها و…
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه حتما مقاله ذیل را بخوانید:
«۸ راهکار ساده برای کاهش صدای فن لپ تاپ»

حرف آخر: همه با هم… سمفونی آرام فنها!!
شاید تا به حال در محیط کار شاهد بودهاید که همزمان فن لپتاپ چند تن از همکارانتان با صدای غیرطبیعی فعال است. صدای زیاد فن در بسیاری مواقع کاربران را نگران میکند. اما رعایت نکات ایمنی باعث میشود فن با صدای آرام و طبیعی کار کند؛ توصیه میکنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپتاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیبهای مختلف را بگیرید؛ آسیبهایی که ممکن است شما را به تعمیرات لپتاپ وادار کنند.