یکی از دغدغههای کاربرانی که از برنامههای سنگین روی لپتاپ خود استفاده میکنند (مانند برنامههای طراحی گرافیک و تدوین و یا بازیهای کامپیوتری) جلوگیری از داغ کردن لپتاپ است. بدیهی است که وقتی صدای زیاد فن لپتاپ به گوش میرسد و یا هوای داغ از مجاری تهویه خارج میشود، احتمالا حرارت داخلی دستگاه و CPU (پردازنده سی پی یو) بالا رفته است. با این اوصاف سوالاتی از ایندست به ذهن کاربران خطور میکند: «روش پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ چگونه است؟/ چطور دمای لپ تاپ را پایین بیاوریم؟/ چگونه لپ تاپ را هنگام بازی خنک کنیم؟/ آیا تنظیم دمای CPU در بایوس ممکن است؟/ در این مقاله، به این سوالات، پاسخ دادهایم. + معرفی نرم افزار کاهش دمای CPU
کوتاه، مفید و کاربردی درباره مدیریت و پایش دمای CPU لپ تاپ
پیش از آنکه به صورت مفصل درباره پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ توضیح دهیم و به مسائل جانبی آن (از قبیل: تنظیم دمای CPU در بایوس یا معرفی نرم افزار کاهش دمای CPU) بپردازیم، میخواهیم چند نکته کلیدی را در این زمینه بیان کنیم. به این ترتیب، در همین ابتدای مقاله، اصل مطلب را دریافت میکنید و ادامه نوشته را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.
سی پی یو به عنوان مرکز پردازش رایانه، همواره بیشترین فعالیت ممکن را بین اجزا و سختافزارهای مختلف لپتاپ دارد. در کنار سی پی یو، کارت گرافیک لپتاپ (GPU) نیز معمولا به صورت یکپارچه روی مادربرد قرار گرفته است. فعالیت GPU نیز که برای پردازش دادههای گرافیکی به کار میرود، مانند سی پی یو، توأم با ایجاد حرارت بالاست. درمجموع فرایند پردازش در کامپیوتر، باعث بالا رفتن حرارت لپتاپ میشود.
حال سوال اینجاست: برای پایین آوردن دمای سی پی یو لپ تاپ چه باید کرد؟ مهمترین راهکارها برای آنکه هنگام استفاده از لپتاپ و عملکردهای سنگنین، دمای CPU را پایین نگه دارید، عبارتاند از:
استفاده از فن خنککننده (cool pad)/ بستن برنامههای بلااستفاده/ متوقف کردن حالتهای ویژه مثل overclock/ پایش دمای سی پی یو از طریق نرمافزارهای ویژه (نرم افزار کاهش دمای CPU)/ سرویس دورهای لپتاپ جهت تهویه مناسب
در ادامه مقاله به صورت مفصل درباره پایین آوردن دمای CPU و مسائل جانبی آن توضیح خواهیم داد.
درباره دمای CPU در لپ تاپ و تنظیمات آن بیشتر بدانید!
سی پی یو، مغز اصلی رایانه است که پردازش همه عملیاتها را انجام میدهد. عنوان CPU مخفف عبارتCentral processing unit است. همراه با این قطعه، کارت گرافیک آنبورد یا داخلی (GPU) هم به صورت یکپارچه روی مادربورد قرار گرفته است که پردازش دادههای تصویری را بر عهده دارد. GPU مخفف عبارت graphic processing unit میباشد. فعالیت سیپییو و جیپییو برای پردازش، توأم با ایجاد حرارت است. به همین دلیل اهمیت پایش دمای آنها کاملا روشن است.
دمای مناسب CPU تحت بار کار سنگین باید در حدود ۷۰°C تا ۸۵°C تنظیم شود. از اینرو، استفاده از ابزارهای نرمافزاری مانیتورینگ دما، تنظیمات خنککننده و رعایت نکاتی مانند سرویس و تمیز کردن دورهای و همچنین استفاده از فن خنککننده (cool pad) میتواند به حفظ دمای مناسب و عملکرد بهتر آن کمک کند.
به صورت دقیقتر درباره تنظیمات دمای سی پی یو باید گفت: میزان حرارت CPU هنگام خاموش بودن باید چیزی مابین ۲۰ تا ۴۵ درجه سانتیگراد باشد. اما این میزان هنگام فعالیتهای سنگین ممکن است به بیش از ۸۰ درجه سانتیگراد نیز برسد. حال این سوال به ذهن کاربران میرسد: «برای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ، چه باید کرد؟» در ادامه به این سوال پاسخ دادهایم.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره دمای سیپییو، خواندن مقاله ذیل را به شما توصیه میکنیم:
دمای سی پی یو در لپ تاپ چقدر باید باشد؟ + معرفی نرم افزارهای کاربردی
راهکارهای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ
برای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ هنگام بازی یا سایر فعالیتهای سنگین، میتوان از برخی ترفندها استفاده کرد. مهمترین شگردهای کاربردی جهت انجام این کار عبارتاند از:
- استفاده از فن خنککننده (cool pad)
- بستن برنامههای بلااستفاده
- متوقف کردن حالتهای ویژه مثل overclock
- پایش دمای سی پی یو از طریق نرمافزارهای ویژه
- سرویس دورهای لپتاپ جهت تهویه مناسب
در ادامه به توضیح هر یک از موارد فوق میپردازیم.
استفاده از فن خنککننده (cool pad)
قرار گرفتن کولپد زیر دستگاه، ضمن اینکه با تنظیم ارتفاع، وضعیت مناسبتری برای کار فراهم میکند، موجب پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ میشود. علاوهبراین، استفاده از کول پد، دستگاه شما را هنگام ریختن ناگهانی مایعات روی میز، از خطر خیس شدن و ریختن آب روی لپتاپ مصون میدارد.
بستن برنامههای بلااستفاده
بدیهی است که بستن برنامههای بدون استفاده و یا صفحات مرورگر اینترنت که باعث مشغول کردن بخشی از حافظه رم (و به تبع آن فعالیت سی پی یو میشوند) میتواند به پایین آوردن حرارت داخلی دستگاه کمک کند. جهت انجام این کار و بستن برنامههای اضافه، به راحتی میتوانید از طریق task manager اقدام کنید.
متوقف کردن حالتهای ویژه مثل overclock
مقصود از حالتهای ویژه، قابلیتهایی هستند که برای بالا بردن سرعت پردازش و عملکرد سیستم هنگام کارهای سنگین، طراحی شدهاند. به این ترتیب، کاربران هنگام عملیاتهایی که به سرعت و ظرفیت پردازش بیشتری نیاز دارند، میتوانند سرعت پردازنده را افزایش دهند. نمونه بارز این موارد، حالتهای overclocking و توربو (turbo boost) هستند.
Overclocking فرایندی است که باعث افزایش سرعت پردازندههای اصلی و گرافیکی میشود. این اقدام توسط افرادی انجام میشود که طراحیهای سنگین گرافیکی یا بازیهای کامپیوتری انجام میدهند. انجام این کار برای کاربران عمومی توصیه نمیشود؛ زیرا بیهوده زمینهساز بالا رفتن حرارت و آسیب دیدن دستگاه میشود. روشن ماندن این حالتها علاوه بر افزایش حرارت داخلی دستگاه زمینهساز اختلالاتی از قبیل دیر خاموش شدن فن لپتاپ میشود.
پایش دمای سی پی یو از طریق نرمافزارهای ویژه
با استفاده از برخی برنامههای اختصاصی، میتوانید جهت مانیتورینگ و پایش حرارت داخلی دستگاه (و به تبع آن پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ) اقدام نمایید. در این میان، میتوانیم به این نرمافزارها اشاره کنیم: MSI Afterburner\ HW Monitor\ Core temp\ NZXT’s CAM\ Extreme tuning utility \ Ryzen Master.
سرویس دورهای لپتاپ جهت تهویه مناسب
یکی از مهمترین و اصولیترین کارهایی که برای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ میتوان انجام داد، فراهم کردن تهویه مناسب است. جهت انجام این کار، همواره باید ضمن بررسی عملکرد سیستم خنککننده لپتاپ (شامل فن، هیت سینک و خمیر حرارتی) ضمن سرویس لپ تاپ به صورت دورهای، اقدام به تمیز کردن و خاکگیری داخلی آن نمود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، خواندن مقالات ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
آموزش تمیز کردن فن لپ تاپ با جاروبرقی و سشوار؟!! آیا انجام چنین کاری درست است؟
آموزش کامل تمیز کردن لپ تاپ + نکات کلیدی
آموزش تست فن لپ تاپ + معرفی نرم افزار
۸ راهکار ساده برای کاهش صدای فن لپ تاپ
خمیر سیلیکون CPU چیست و چه کاربردهایی دارد؟
توصیههای عمومی برای جلوگیری از داغ شدن لپ تاپ
به طور کلی برای پیشگیری از بالا رفتن حرارت قسمتهای مختلف لپتاپ، علاوه بر توصیههای مذکور، این موارد را نیز در نظر داشته باشید:
- قرار گرفتن لپتاپ در مکان و موقعیت نامناسب (مانند سطوح ناهمواری مثل پتو) باعث بسته شدن مجاری هوا و داغ کردن دستگاه میشوند.
- وجود مشکلات نرمافزاری و تنظیمات نامناسب power options نیز زمینهساز بالا رفتن دمای لپتاپ میشوند.
- نصب بودن آنتیویروسهای سنگین، یکی از عوامل افزایش دمای پردازنده است.
- همواره عملکرد درست باتری و شارژر لپتاپ خود را چک کنید.
- از لپتاپ خود به صورت طولانیمدت و پیوسته استفاده نکنید! توصیه میکنیم وسط کار فعالیت خود را ذخیره (save) کنید و دستگاه را در حالت hibernate قرار دهید تا نفسی تازه کند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مطالب این قسمت، خواندن مقالات ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
راه های جلوگیری از داغ شدن لپ تاپ هنگام بازی چیست؟
علت داغ کردن شارژر لپ تاپ چیست؟ + راه حل ها
مدت زمان شارژ باتری لپ تاپ چقدر است؟ + ۵ ترفند کاربردی
علت خالی شدن باتری لپ تاپ در حالت خاموش چیست؟ + راه حل
آموزش تست سلامت باتری سرفیس + نکات کاربردی
سوالات رایج و پرتکرار درباره پایین آوردن دمای CPU در لپ تاپ
در پایان مقاله پس از ذکر مهم ترین نکات درباره موضوع اصلی مقاله (یعنی پایین آوردن دمای CPU در لپ تاپ) و مسائل جانبی آن (مانند معرفی نرم افزار کاهش دمای CPU) میخواهیم با چند سوال کوتاه و کاربردی، به مرور مطالب ارائه شده بپردازیم.
مهم ترین راهکارها برای کاهش دمای CPU در لپ تاپ چه هستند؟
استفاده از فن خنککننده (cool pad)/ بستن برنامههای بلااستفاده/ متوقف کردن حالتهای ویژه مثل overclock/ پایش دمای سی پی یو از طریق نرمافزارهای ویژه (نرم افزار کاهش دمای CPU)/ سرویس دورهای لپتاپ جهت تهویه مناسب
غیر از راهکارهای فوق، چه نکات دیگری در زمینه تنظیم دمای سی پی یو تاثیر دارد؟
میتوان به این نکات اشاره کرد: لپ تاپ را روی سطح مناسب قر ار دهید تا تهویه آن به درستی انجام شود/ از بروز و ادامه دار شدن مشکلات نرم افزاری، ویروسی ماندن سیستم و… جلوگیری کنید؛ زیرا این عوامل، به طور غیرمسقیم زمینه ساز عملکرد نامناسب و بالا رفتن دما میشوند/ از تنظیمات بهینه سازی سیستم استفاده کنید. همچنین در صورت بروز مشکل، آپشنهای تنظیم دمای CPU در بایوس، ویندوز و… را چک کنید.
برای کسب اطلاعات تکمیلی، خواندن مقالات ذیل را نیز به شما توصیه میکنیم:
- راه حل جامع مشکل مصرف بالای CPU در لپ تاپ
- نسل لپ تاپ یا CPU چیست؟ + بررسی امکان ارتقا سی پی یو
- راهنمای کامل حل مشکل ۱۰۰ درصد شدن CPU در لپ تاپ
حرف آخر: قابلتوجه گیمرها… با CPU مهربان باشید!
مسئله مهمی که باید مورد توجه افرادی قرار بگیرد که فعالیتهای سنگینی با لپتاپ خود انجام میدهند (مثل بازیهای کامپیوتری) این است که: تحمیل فشار بیش از حد به لپتاپ و بالا رفتن دمای CPU باعث آسیب دیدن آن و حتی خرابی مادربورد میشود. توصیه میکنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپتاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیبهای مختلف را بگیرید؛ آسیبهایی که ممکن است شما را به تعمیرات لپتاپ وادار کنند.
تاریخ آپدیت:
بیستوسوم آبان ۱۴۰۴