دمای سی پی یو در لپ تاپ چقدر باید باشد؟ + معرفی نرم افزارهای کاربردی

دمای سی پی یو، مثل دمای بدن انسان که گویای احوال درونی ماست، از وضعیت عملکرد سیستم به ما گزارش می‌دهد. به این ترتیب این شاخص و اندازه‌گیری آن، می‌تواند به ما در نگهداری هر چه بهتر دستگاه کمک کند. قاعدتا نسبت به نوع استفاده‌ای که از لپ‌تاپ خود داریم و به قول معروف طوری که از آن کار می‌کشیم، دمای سی پی یو (CPU) متفاوت خواهد بود. در این مقاله، ضمن پرداختن به این موضوع که دمای مناسب CPU و GPU (کارت گرافیک) چقدر باید باشد، نرم‌افزارهای کاربردی پایش دمای آن‌ها را معرفی می‌کنیم. ضمن اینکه به سوالاتی از این دست پاسخ داده‌ایم: دمای CPU چقدر باید باشد؟ دمای نرمال سی پی یو لپ تاپ چقدر است؟

کوتاه، مفید و مختصر درباره دمای نرمال سی پی یو لپ تاپ

پیش از آنکه به صورت جامع و مفصل به موضوع مقاله بپردازیم و به این سوال کلیدی پاسخ دهیم که: «دمای CPU چقدر باید باشد؟» می‌خواهیم لُبّ کلام را در این باره بیان کنیم. به این ترتیب، ضمن دریافت پاسخ فوری سوال خود، ادامه مقاله را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.

سی پی یو مرکز پردازش کامپیوتر است. در واقع این کلمه (CPU) مخفف عبارت central processor unit به معنای واحد مرکزی پردازش است. در کنار سی پی یو، کارت گرافیک یا GPU به صورت یکپارچه و آنبورد قرار می‌گیرد. فعالیت این دو همواره توام با ایجاد حرارت است. اما این حرارت تا چه میزان می‌تواند افزایش یابد؟

به طور کلی، دمای مناسب CPU تحت بار کار سنگین باید در حدود ۷۰°C تا ۸۵°C تنظیم شود. وقتی هم که سیستم خاموش است، دمای CPU باید حدود ۲۰-۴۵ درجه سانتیگراد باشد. این مسئله با کمی بالا و پایین درباره GPU هم صدق می‌کند. حال یک سوال مهم دیگر مطرح می‌شود؛ اینکه چطور می‌توانیم به درجه حرارت دقیق CPU پی ببریم.

هرچند می‌توان عملکرد کلی CPU، RAM و… را از طریق task manager زیر نظر داشت؛ اما نمی‌‌توان از این ابزار برای پی بردن به درجه حرارت استفاده کرد. اینجاست که پای برنامه‌های تخصصی به میان کشیده می‌شود. در ادامه مقاله، به تفصیل درباره همه این موارد توضیح داده‌ایم.

با CPU و GPU بیشتر آشنا شوید!

احتمالا تا به حال هنگام سرچ مشخصات لپ‌تاپ، به مختصات CPU و اینکه چند هسته‌ای است برخورده‌اید و اصطلاحات corei5 یا corei7 را شنیده‌اید. سی‌پی‌یو به عنوان مغز اصلی کامپیوتر فعالیت می‌کند. پردازش هر عملی در این قسمت صورت می‌گیرد. عنوان CPU مخفف عبارت Central processing unit می‌باشد. در کنار این قسمت، به صورت یکپارچه، کارت گرافیک داخلی یا همان GPU قرار گرفته است که پردازش داده‌های تصویری را بر عهده دارد. عنوان GPU مخفف عبارت graphic processing unit است. به کارت گرافیک داخلی، کارت گرافیک آنبورد (on-board) هم گفته می‌شود.

CPU و کارت گرافیک داخلی، جزء اجزای Basic هستند و هنگام ارتقای لپ‌تاپ، نمی‌توانید آن‌ها را ارتقا دهید. اهمیت جایگاه و عملکرد این قطعات، ایجاب می‌کند که از طریق پایش حرارت، درستی عملکردشان را بررسی کنیم.

دمای سی پی یو در لپ تاپ

چنانکه ذکر شد، با توجه به اهمیت شاخص دمای سی پی یو در ویندوز، کاربران لپ‌تاپ و انواع رایانه نسبت به پایش آن اقدام می‌کنند. در جهت بهره‌وری بیشتر و حفظ عملکرد بهینه لپتاپ‌های ویندوزی (به‌خصوص برای افرادی که با سیستم خود کارهای سنگین انجام می‌دهند) اهمیت نظارت بر دمای کارت گرافیک و CPU بیش از پیش مشخص‌ شده ‌است. با توجه به توصیه‌های کلی، دمای مناسب CPU تحت بار کار سنگین باید در حدود ۷۰°C تا ۸۵°C تنظیم شود. از این‌رو، استفاده از ابزارهای نرم‌افزاری مانیتورینگ دما، تنظیمات خنک‌کننده و رعایت نکاتی مانند سرویس و تمیز کردن دوره‌ای و همچنین استفاده از پد خنک‌کننده (cool pad) می‌تواند به حفظ دمای مناسب و عملکرد بهتر کامپیوتر شما کمک کند.

تنظیمات دمای سی پی یو

• هنگام خاموش بودن: وقتی سیستم خاموش است، دمای CPU باید حدود ۲۰-۴۵ درجه سانتیگراد باشد.
• موقع کار سنگین: در اثنای کار سنگین (مثل بازی) دمای CPU ممکن است به ۸۰+ درجه سانتیگراد برسد. اما توصیه می‌شود که زیر ۹۰ درجه سانتیگراد بماند. در صورت نیاز، می‌توانید از راهکارهای خنک‌ کردن دستگاه استفاده کنید.

تنظیمات دمای جی پی یو

• هنگام خاموش بودن: دمای GPU باید حدود ۳۰-۵۰ درجه سانتیگراد باشد.
• موقع کار سنگین: وقتی در حال انجام کارهای سنگین (مثل فعالیت گرافیکی و بازی) با سیستم خود هستید، دمای GPU باید حدود ۷۵-۸۵ درجه سانتیگراد باشد. با استفاده از نرم‌افزارهای نظارت بر دما می‌توانید برای مانیتورینگ و مدیریت دمای GPU اقدام کنید.

مهم‌ترین راهکارها برای بهینه‌سازی دمای مناسب CPU

با توجه به آنچه درباره دمای نرمال سی پی یو گفته شد، می‌توانیم با انجام برخی کارها، جهت بهینه‌سازی آن اقدام کنیم. در ادامه به مهم‌ترین راهکارها اشاره می‌کنیم.

نظارت بر دمای سی پی یو با نرم‌افزارهای کاربردی

برای اطلاع از دمای سی پی یو، استفاده از نرم‌افزارهای مانیتورینگ برای پایش حرارت توصیه می‌شوند. این نرم‌افزارها به شما اطلاعات دقیقی از دمای CPU ارائه می‌دهند تا بتوانید وضعیت آن را به خوبی مدیریت کنید. معروف‌ترین این برنامه‌ها عبارت‌اند از:

• MSI Afterburner
• HW Monitor
• Core temp
• NZXT’s CAM
• Extreme tuning utility (برای پردازنده‌های اینتل)
• Ryzen Master (برای پردازنده‌های ای‌ام‌دی)

در میان این برنامه‌ها، دو مورد آخر بسیار حرفه‌ای و پیچیده هستند و مناسب کاربرانی می‌باشند که به ناچار سرعت دستگاهشان را بالا می‌برند (اورکلاک می‌کنند). اما اگر می‌خواهید از یک برنامه ساده استفاده کنید، core temp را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

فراهم کردن تهویه مناسب

اطمینان حاصل کنید که مجاری تهویه لپ‌تاپ باز هستند. شما می‌توانید ضمن سرویس دوره‌ای لپ‌تاپ، با خاک‌گیری و تمیز کردن قطعات داخلی (مثل فن‌ها) زمینه را بری تهویه هر چه بهتر فراهم آورید. در این فرایند در صورت تشخیص کارشناس، می‌توانید برای ارتقای فن سیستم خود نیز اقدام کنید.

سرویس دوره‌ای لپ‌تاپ

چنانکه ذکر شد، در جریان سرویس دوره‌ای می‌توانید برای تمیز کردن قطعات داخلی و حتی ارتقای سخت‌افزارهای مرتبط با دما، اقدام کنید. اما نکته‌ای که در این مرحله به طور خاص وجود دارد، بررسی وضعیت خمیر سیلیکونی و هیت سینک (heat sink) است که نقش بسزایی در انتقال حرارت و پایین آوردن دمای CPU دارند.

استفاده از خنک‌کننده لپ‌تاپ (cool pad)

به کار بردن کول پد، ضمن اینکه با تنظیم ارتفاع، وضعیت مناسب‌تری برای کار با لپ‌تاپ به شما می‌دهد؛ همواره دمای سی پی یو را در بهترین شرایط ممکن نگه می‌دارد. علاوه‌براین، استفاده از کول پد دستگاه شما را هنگام ریختن ناگهانی مایعات روی میز، از خطر خیس شدن و ریختن آب روی لپ‌تاپ مصون می‌دارد.

نگهداری درست از لپ‌تاپ

برای کنترل دمای سی پی یو، باید علاوه بر اقدامات فوق، خودتان نیز از دستگاهتان به خوبی مراقبت کنید. به این صورت که آن را در مجاورت حرارت و یا تابش آفتاب قرار ندهید. همچنین هنگامی که از لپ‌تاپ استفاده نمی‌کنید، ترجیحا آن را در کاور یا کیف قرار دهید تا نفوذ گرد و غبار به حداقل برسد. همچنین از قرار دادن لپ‌تاپ روشن روی سطوحی مثل پتو خودداری کنید؛ این عمل می‌تواند موجب بسته شدن مجاری تهویه و عملکرد نامناسب فن شود که به تبع آن، دمای CPU افزایش می‌یابد.

توصیه‌های عمومی

همه کاربران لپ‌تاپ باید ضمن مراقبت از دستگاه خود، حواسشان به نکاتی از جمله مانیتورینگ دمای سی پی یو باشد. ولی آن دسته از افرادی که با سیستمشان کارهای سنگینی می‌کنند و حتی شاید مجور شوند اورکلاک کنند (overclocking) و سرعت عملکرد را حسابی افزایش دهند، باید بیش از دیگران به پایش دمای CPU و GPU دقت کنند.

اورکلاک چیست؟

Overclocking فرایندی است که باعث افزایش سرعت پردازنده‌های اصلی و گرافیکی می‌شود. این اقدام توسط افرادی انجام می‌شود که طراحی‌های سنگین گرافیکی یا بازی‌های کامپیوتری انجام می‌دهند. انجام این کار برای کاربران عمومی توصیه نمی‌شود؛ زیرا می‌تواند منجر به بالا رفتن بیش از حد حرارت و آسیب دیدن دستگاه شود.

سوالات متداول درباره دمای نرمال سی پی یو لپ تاپ

در پایان مقاله، پس از ذکر مهم‌ترین مطالب درباره دمای CPU، با طرح چند سوال و جواب رایج، به مرور و جمع بندی مطالب می‌پردازیم.

دمای CPU چقدر باید باشد؟

دمای سی پی یو هنگام کار سنگین باید حدود ۷۰ تا ۸۵ درجه سانتی گراد باشد. در حالت خاموش هم حالت استاندارد و نرمال این است که میزان حرارت آن بین ۲۰ تا ۴۵ درجه باشد.

راهکار پایش دمای CPU در ویندوز چیست؟

با استفاده از task manager می‌توانید میزان عملکرد و به تبع آن حرارت سی پی یو را در ویندوز بفهمید. برای این کار،‌ پس از ورود به task manager وارد سربرگ processes می‌شوید. اگر عبارت CPU که بالای ستون مربوط به آن قرار گرفته است، به رنگ قرمز درآمده باشد، نشان می‌دهد که تحت فشار است؛ یعنی احتمالا حرارت آن از حد مجاز بالاتر رفته است.

خواندن مقالات ذیل را برای کسب اطلاعات تکمیلی به شما پیشنهاد می‌کنیم:

• راهنمای کامل حل مشکل ۱۰۰ درصد شدن CPU در لپ تاپ
• راه حل جامع مشکل مصرف بالای CPU در لپ تاپ
• ترفندهای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ + راه حل کاربردی
• نسل لپ تاپ یا CPU چیست؟ + بررسی امکان ارتقا سی پی یو
• خمیر سیلیکون CPU چیست و چه کاربردهایی دارد؟
• روش های خنک کردن لپ تاپ در تابستان + راهکار

حرف آخر: لذت اعتدال! دما مناسبه؟

اگر می‌خواهید هنگام کار با لپ‌تاپ بابت صدای زیاد فن لپ‌تاپ و هوای داغی که از مجاری تهویه بیرون می‌زند، وحشت نکنید: «باید برای مناسب‌سازی دمای سی پی یو اقدام کنید!» نگه داشتن دمای CPU و GPU در حد متعادل، جلوی آسیب‌های احتمالی را می‌‌گیرد؛ آسیب‌هایی که در صورت بروز ممکن است شما را مجبور به تعمیر مادربرد لپ‌تاپ کنند.

تاریخ آپدیت:
هفتم مهر ۱۴۰۴