فن لپ تاپ، ضمن خنک کردن قسمتهای مختلف دستگاه، دمای داخلی را پایین میآورد و حرارت را به بیرون میراند. اما گاهی در اثنای فعالیت روزانه خود و کار با سیستم، متوجه صدای خِرخِر فن لپ تاپ میشویم. سوالاتی که اینجا به وجود میآید این است که: «دلیل صدا دادن فن لپ تاپ چیست؟ برای کاهش صدای فن لپ تاپ چه باید کرد؟ آیا علت صدای زیاد فن لپ تاپ ایسوس و سایر برندها مشابه است؟» در این مقاله، ضمن پرداختن به دلایل صدای زیاد فن لپ تاپ، مهمترین نکات مربوط به این موضوع را ارائه دادهایم.
لُبّ کلام درباره صدای زیاد فن لپ تاپ
پیش از آنکه به صورت جامع موضوع صدای فن لپ تاپ بپردازیم و مهمترین نکات را ذکر کنیم، اصل مطلب را دراینباره بیان میکنیم. به این ترتیب، با دریافت مطالب کلیدی در آغاز مقاله، ادامه نوشته را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.
قطعات و اجزای سختافزاری داخل لپتاپ نیز مانند قطعات بسیاری از دستگاهها هنگام کار، به واسطه پردازش دادهها و فعالیت، ایجاد حرارت میکنند. اگر این حرارت از داخل دستگاه خارج نشود، باعث بروز مشکلاتی برای قطعات میشود و بهتبع آن استهلاک سیستم بالا میرود. ازاینرو برای دفع گرمای لپتاپ هنگام کار و خنک کردن آن، یک سیستم مبدل حرارتی با کمک هیتسینک و فَن پیشبینی شده است.
بدیهی است که وقتی فشار روی لپتاپ زیاد میشود، حرارت هم بالا میرود؛ آنگاه فن هم با سرعت بیشتری کار خواهد کرد و احتمالا شما صدای فن لپ تاپ را خواهید شنید. به این ترتیب میتوان گفت، مهمترین علت صدای زیاد فن لپ تاپ، بالا رفتن عملکرد سیستم است. صدای فن تا حدی میتواند طبیعی باشد؛ اما اگر این صدا در حالت عادی هم با شدت ادامه پیدا کند و شاهد علائم جانبی (مثل خارج شدن هوای بسیار گرم از مجاری تهویه لپتاپ) باشید، باید سایر عوامل را نیز بررسی کنید. نشانههای دیگری از قبیل صدای خرخر یا وزوز فن لپ تاپ هم باید پیگیری شوند. به طور کلی، مهمترین عوامل صدای غیرطبیعی فن لپ تاپ عبارتاند از:
- استهلاک فن
- باز بودن برنامههای سنگین
- گیر کردن شیء خارجی در فن
- حرارت و گرمای محیطی
یک نکته درباره تنظیمات فن لپ تاپ
نکته قابلتوجه دیگری نیز در این زمینه وجود دارد. اینکه کاربران میتوانند میزان و نوع واکنش فن نسبت به حرارت داخلی دستگاه را مدیریت کنند. به این ترتیب که میتوان در تنظیمات power options با قرار دادن فن در حالت فعال (active) کاری کرد که هروقت حرارت بالا رفت، بلافاصله فن روشن شود؛ یا برعکس… میتوان فن را در حالت غیرفعال (passive) قرار داد تا وقتی حرارت بالا میرود، سیستم ابتدا به پایین بردن عملکرد بپردازد و بعد سراغ روشن کردن فن برود. این امر، خود مقوله مفصلی است که در مقاله «کنترل سرعت فن لپ تاپ» به آن پرداختهایم.
فارغ از این مسئله، در ادامه مقاله، به صورت جامع و مفصل درباره علت صدای زیاد فن لپ تاپ و راهکارهای کاهش آن توضیح دادهایم.
آشنایی با سیستم تهویه لپتاپ
پیش از آنکه به مشکل صدای زیاد فن لپ تاپ بپردازیم، بد نیست در ابتدا با سیستم تهویه آن آشنا شویم. وظیفه خنکسازی اجزای داخلی لپتاپ به هیت سینک (heatsink) و فن سپرده شده است. نکته قابل توجه درباره مشکلاتی که برای تهویه لپتاپ پیش میآید این است که اساسا رفع آنها مستلزم باز شدن قاب دستگاه است. پس بهتر است برای تعمیر فن و هیتسینک لپتاپ به تکنسین حرفهای مراجعه کنید.
هیت سینک لپ تاپ چیست؟
برای تهویه فضای داخلی لپتاپ و خنک کردن قطعات، از جمله CPU، پردازندههای گرافیکی، هارد و… از یک مبدل حرارتی به نام هیت سینک استفاده میشود. این قطعه که معمولا از جنس مس یا آلومینیوم ساخته میشود، گرمای قطعات در حال فعالیت را جذب میکند؛ همزمان، فن دستگاه حرارت ایجاده شده را به بیرون میراند. به این ترتیب، سیستم تهویه، ضمن خنک کردن قطعات و محیط داخلی لپتاپ، دمای دستگاه را پایین میآورد تا سیستم داغ نکند. داغ کردن و خاموش شدن ناگهانی سیستم، میتواند از علائم خرابی هیت سینک باشد.
دلیل صدای زیاد فن لپ تاپ چیست؟
حال با در نظر داشتن نحوه کارکرد سیستم تهویه لپتاپ، جایگاه و اهمیت فن را بهتر درمییابیم. فن، حرارت ایجاد شده در فضای داخلی لپتاپ را به خارج از دستگاه هدایت میکند؛ ضمن اینکه منجر به خنک شدن قطعاتی از جمله سیپییو، حافظه داخلی، رم و… میشود.
صدای زیاد فن لپ تاپ علاوه بر اینکه میتواند نشانه ایجاد اختلال در سیستم تهویه (و زمینهساز مشکلات بعدی) باشد، هم تمرکز خودتان را به هم میزند، هم در محیط کار یا فضایی مثل کتابخانه مزاحم فعالیت دیگران میشود. بنابراین در صورت مواجه شدن با این مشکل باید در صدد شناخت دلیل آن و برطرف کردنش باشید. در ادامه به مهمترین دلایل بروز مشکل مذکور پرداختهایم.
۱ـ استهلاک فن
در صورتی که به صورت مستمر از سیستم استفاده کنید یا اینکه سر و کارتان با برنامههای سنگین (مثل برنامههای تدوین و طراحی باشد) به واسطه فعالیت پیوسته فن، استهلاک آن بالا میرود. طبیعی است که هر قطعهای بالاخره پس از پشت سر گذاشتن عمر مفید خود، مستهلک میشود. فرسوده شدن فن هم میتواند به صورت صدای خِرخِر خودش را نشان دهد.
گاهی ممکن است این صدا قطع شود و عملکرد فن مثل سابق عادی شود؛ اما مجددا پس از مدتی خودش را نشان میدهد. در چنین مواقعی بهتر است وضعیت آن را بررسی کنید و جلوی مشکلات احتمالی را بگیرید.
۲ـ باز بودن برنامههای سنگین
انجام بازیهای سنگین رایانهای (مثل بازیهای سهبعدی) یا فعالیتها گرافیکی و تدوین (بهویژه هنگام خروجی گرفتن یا همان rendering) میتواند منجر به این شود که فن برای خنک کردن سیستم سریعتر کار کند. سرعت بالای فن ممکن است باعث ایجاد صدای بیشتر شود.
باز ماندن برنامههای متعدد هنگام کار با سیستم هم میتواند موجب صدای زیاد فن لپ تاپ شود. در چنین مواقعی بهتر است با استفاده از task manager برنامههای بلااستفاده را ببندید.
|
اگر میخواهید درباره نحوه باز کردن پنجره task manager و نحوه عملکرد آن بیشتر بدانید، در مقالات ذیل آن را جستجو کنید: ری استارت لپ تاپ هنگ کرده: چگونه لپتاپ هنگکرده را ری استارت و خاموش کنیم؟ کاربرد کلید یا دکمه fn در کیبورد چیست؟ علت کار نکردن تاچ پد لپ تاپ چیست؟ + آموزش کامل رفع خرابی تاچپد لپتاپ |
۳ـ گیر کردن شیء خارجی در فن
ممکن است گیر کردن اشیای ریز یا نشستن گرد و غبار روی فن و سیستم تهویه، عملکرد آن را مختل کند. همچنین گرفته شدن مجاری هوای لپتاپ که حرارت از طریق آنها دفع میشود، میتواند موجب بههم خوردن عملکرد فن و ایجاد صدای بالای آن شود. بنابراین توصیه میکنیم هر گاه برای سرویس لپتاپ خود به تکنسین مراجعه میکنید، وضعیت فن را بررسی کنید و برای پاکسازی تهویه اقدام نمایید.
۴. حرارت و گرمای محیطی
بالا بودنِ دمای هوای محیطی که در آن کار میکنید نیز میتواند باعث گرم شدن اجزای داخلی شود؛ به این ترتیب فن با سرعت بیشتری کار خواهد کرد و احتمالا صدای آن بالاتر میرود.
برای رفع مشکل صدای زیاد فن لپ تاپ چه باید کرد؟
چنانکه ذکر شد، برای رفع این مشکل در وهله اول باید دلیل آن را شناسایی کرد. اگر صدای زیاد فن به خاطر باز بودن برنامههای سنگین و متعدد باشد، میتوانید از طریق task manager، برنامههای بلااستفاده را ببندید. پاکیزه نگاه داشتن مجاری هوای لپتاپ و بررسی و پاکسازی فن هنگام سرویس دورهای، میتواند از بروز مشکل پیشگیری کند.
اما در سایر موارد ناچار باید با کمک یک تعمیرکار حرفهای اقدام کرد. زیرا همان طور که اشاره شد، بررسی وضعیت فن، مستلزم باز کردن قاب است؛ بنابراین برای انجام این کار بهتر است که به یک تکنسین مراجعه کنید.
سوالات پرتکرار و رایج درباره صدای فن لپ تاپ
در پایان مقاله، پس از ذکر مهمترین نکات درباره موضوع مقاله (یعنی صدای زیاد فن لپ تاپ و دلایل آن) با طرح چند سوال و جواب رایج و کاربردی در این زمینه، مطالب ارائه شده را مرور میکنیم.
دلیل صدا دادن فن لپ تاپ چیست؟
مهمترین علت صدای زیاد فن لپ تاپ، بالا رفتن عملکرد سیستم است. در چنین شرایطی، بدیهی است که فن نیز فعال میشود تا حرارت ایجاد شده را کنترل کند. به طور کلی، مهمترین عوامل افزایش صدای فن لپ تاپ عبارتاند از: بالا رفتن عملکرد سیستم (باز بودن برنامههای سنگین و…)/ استهلاک فن/ گیر کردن شیء خارجی در فن/ حرارت و گرمای محیطی
آیا علت صدای زیاد فن لپ تاپ ایسوس، با سایر برندها یکسان است؟
به طور کلی، دلایل صدا دادن فن، در مدلهای مختلف لپ تاپ، یکسان است.
کسب اطلاعات تکمیلی، در راستای کاهش صدای فن لپ تاپ
بدیهی است که مطالعه درباره موضوعات مشابه، به کاربر دیدگاههای بیشتری درباره موضوع میدهد. از این رو خواندن مقالات ذیل را نیز به شما توصیه میکنیم:
- کاهش صدای فن لپ تاپ گیمینگ به چه صورت است؟
- بررسی داغ شدن لپ تاپ و خاموش شدن ناگهانی + راه حل
- چرا فن لپ تاپ خاموش نمیشه؟ + راه حل کاربردی
- نشانه های خرابی لپ تاپ که نباید نادیده بگیرید+ بررسی تخصصی خدمات
- چگونه لپ تاپ را آماده بازی کنیم؟ + معرفی نرم افزار
- روش های خنک کردن لپ تاپ در تابستان + راهکار
حرف آخر: گوشِت رو نگیر!
صدای زیاد فن لپ تاپ و خِرخِر کردن گوشخراش آن، علاوهبر اینکه ضمن بههم زدن تمرکز، کارتان را مختل میکند، میتواند زمینهساز مشکلات بعدی باشد. بنابراین بهتر است به جای اینکه صدا را نشنیده بگیرید، مشکل را جدی بگیرید! هرچند بسیاری از لپتاپها پس از داغ کردن، به واسطه مدار محافظ خاموش میشوند، اما نباید اختلال در عملکرد سیستم تهویه دستگاهتان را نادیده بگیرید.
تاریخ آپدیت:
پنجم آبان ۱۴۰۴