اگر از علاقهمندان مطالعه مطالب کاربردی درباره لپ تاپ باشید، حتما تا کنون مطالب زیادی درباره عملکرد فن لپ تاپ خواندهاید؛ مثلا اینکه چه عواملی باعث صدای زیاد فن لپ تاپ میشوند و برای کاهش صدای فن لپ تاپ چه باید کرد؛ یا در راستای عملکرد درست فن برای پایین آوردن دمای سی پی یو، چطور باید اقدام به تست فن لپ تاپ کرد. احتمالا بیشتر مطالبی که تا کنون خواندهاید درباره این بوده که چطور عملکرد فن را بهینه کنیم. اما برخیها به واسطه نوع کاربریشان میخواهند دقیقا نقطه مقابل این عمل را انجام دهند: یعنی افزایش عملکرد فن. به این ترتیب این سوال مطرح میشود که: تنظیمات فن لپ تاپ در ویندوز ۱۱ برای افزایش سرعت آن چگونه است؟ تنظیم سرعت فن لپ تاپ چطور انجام میشود؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ میدهیم.
لُبّ کلام درباره روشن کردن فن لپ تاپ + تنظیمات فن لپ تاپ کجاست؟
پیش از آنکه به تفصیل درباره نحوه تنظیم سرعت فن لپ تاپ توضیح دهیم، کوتاه و کاربردی، مهمترین موارد مربوط به آن را ذکر میکنیم. به این ترتیب، ضمن اینکه پاسخ سوالات خود را در همین ابتدا میگیرید، ادامه مطلب را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.
برای انجام این کار (تنظیم فن لپتاپ) سه راهکار اصلی وجود دارد که راهکار اول از طریق گزینههای در دسترس ویندوز، به سادگی برای عموم کاربران ممکن است. سه راهکار مذکور عبارتاند از: استفاده از تنظیمات کنترل پنل/ تنظیمات فن در بایوس لپ تاپ/ استفاده از نرمافزارهای اختصاصی برای تنظیم سرعت فن.
در این میان، به راحتی میتوانید از طریق کنترل پنل (control panel) اقداماتی انجام دهید؛ به این ترتیب که:
وارد بخش power options شوید. در این پنجره روی گزینهadditional power settings کلیک کنید. بعد به قسمت تنظیمات پیشرفته (change plan settings\ change advanced power settings) بروید. در این بخش، بین گزینههای مختلف بگردید و آپشن process power management را بیابید. بعد از گشودن نوار این گزینه، از آپشنهای زیر آن، گزینه system cooling policy را انتخاب و باز کنید. ذیل این عنوان، دو حالت فعال (Active) و غیرفعال (Passive) وجود دارد. حالت فعال، حالت خنککننده فعال به حساب میآید که انتخاب آن باعث میشود، وقتی دمای CPU بالا میرود، فنها بلافاصله روشن شوند. اما در حالت منفعل، فنها در وهله اول غیرفعال میمانند. بنابراین، وقتی حرارت دستگاه بالا میرود، سیستم با پایین آوردن عملکرد CPU تلاش میکند آن را کنترل کند. (یعنی بلافاصله سراغ روشن کردن فنها نمیرود.)
در ادامه مقاله، درباره نحوه انجام این کار، دلایل آن و سایر موضوعات مربوطه، بیشتر توضیح دادهایم.
کسب اطلاعات تکمیلی با مطالعه موضوعات و مسائل مشابه
توصیه میکنیم ضمن خواندن ادامه مطلب، مقالات مشابهی را نیز که به آنها اشاره میکنیم، بخوانید؛ زیرا آگاهی از موضوعات مشابه، به وسعت دید کاربر کمک میکند و تجربه کاربری را تقویت مینماید. در این راستا، خواندن مقالات ذیل را نیز به شما پیشنهاد میکنیم:
افزایش سرعت فن لپ تاپ… چرا؟!
شاید با توجه به وفور مطالبی که درباره جلوگیری از صدای زیاد فن لپ تاپ یا صدای خرخر فن لپ تاپ ارائه میشود، برخی بپرسند: چرا باید عملکرد فن را بالا برد؟ اصلا افزایش سرعت fan برای چه صورت میگیرد؟
جواب: برخی کاربران با لپ تاپ خود فعالیتهای سنگینی انجام میدهند. این فعالیتها دمای CPU را بیش از حد معمول بالا میبرند که میتواند موجب آسیب دیدن سی پی یو، کارت/ چیپ گرافیک (موسوم به GPU) و سایر اجزای سوار بر مادربرد شود. بازیهای رایانهای و استفاده از نرمافزارهای سنگین گرافیکی و تدوین ویدئو میتواند چنین حالتی ایجاد کند. حتی گاهی برخیها از قابلیتهایی استفاده میکنند که سرعت عملکرد پردازنده CPU را بیش از حالت معمول افزایش میدهند (مانند حالت اورکلاک/ over clock، حالت Boost و همچنین حالت توربو/ turbo boost) همگی این حالتها باعث میشوند که دمای سی پی یو حسابی بالا برود. حال اگر کاربر به این عملکرد سنگین برای انجام کارهایش نیاز داشته باشد، چه باید کرد؟ چطور باید برای تهویه و خنکسازی سیستم اقدام کرد.
بدیهی است که این وسط استفاده از کول پد (cool pad) میتواند مفید واقع شود. اما برخی ترجیح میدهند علاوه بر این، سرعت فن لپ تاپ را نیز بالا ببرند. هرچند این کار ممکن است باعث استهلاک، افزایش مصرف باتری و… شود؛ اما نوع کاربری این فراد انجام چنین اقدامی را میطلبد. این دسته از کاربران برای آنکه از بالا رفتن حرارت سی پی یو جلوگیری کنند، اقدام به افزایش سرعت فن لپ تاپ بهصورت دستی مینمایند. اما چطور میتوان این کار را انجام داد؟ در ادامه مقاله توضیح دادهایم.
راههای تنظیم و افزایش سرعت فن لپ تاپ
معمولا وقتی دمای CPU و به تبع آن دمای داخلی دستگاه بالا میرود، فن به صورت خودکار شروع به چرخش میکند. اساسا سیستم تهویه و خنککننده لپ تاپ (متشکل از فن، هیت سینک و خمیر حرارتی لپ تاپ) طوری تنظیم شده که همزمان با بالا رفتن دما، شروع به کار کردن کند. اما میتوان عملکرد آن را با کاهش و افزایش سرعت تنظیم کرد. این کار به سه شکل انجام میشود.
- تنظیمات کنترل پنل (control panel)
- ورود به بایوس لپ تاپ
- استفاده از نرمافزارهای اختصاصی
در ادامه به توضیح هر یک از موارد فوق پرداختهایم.
تنظیمات کنترل پنل (control panel)
برای دسترسی به این تنظیمات، باید وارد بخش power options در کنترل پنل شوید. با تایپ عبارت power options در نوار سرچ کنار منوی استارت، بهراحتی میتوانید این قسمت را پیدا کنید. در پنجره power options روی additional power settings کلیک کنید. سپس وارد قسمت تنظیمات پیشرفته (change plan settings\ change advanced power settings) شوید.
در این قسمت بین گزینههای مختلف بگردید و آپشن process power management را پیدا کنید. پس از باز کردن نوار این گزینه، از گزینههای ذیل آن، گزینه system cooling policy را باز کنید. ذیل این عنوان، دو گزینه Active و Passive وجود دارد. حالت active، درواقع حالت خنککننده فعال است. انتخاب این آپشن باعث میشود که وقتی دمای CPU بالا میرود، فنها بلافاصله روشن شوند. در مقابل، حالت منفعل (passive) باعث میشود که فنها (سیستم خنککننده) در وهله اول غیرفعال بمانند. بدینترتیب وقتی دما بالا میرود، سیستم سعی میکند با پایین آوردن عملکرد پردازنده (CPU) آن را کنترل کند.
اینجاست که افرادی که به کاربری سنگین و عملکرد قوی نیاز دارند ترجیج میدهند حالت active را انتخاب کنند. هرچند این حالت میزان مصرف (برق و باتری) را بالا میبرد؛ اما اقتضای کار این دسته کاربران، انتخاب این آپشن را ایجاب میکند. ضمنا در این قسمت میتوان دو حالت فعال (active) و منفعل (passive) را در دو موقیت کار با باتری (on battery) و اتصال به برق مستقیم (plugged in) به صورت مجزا تنظیم کرد.
ورود به بایوس لپ تاپ
حتما تا به حال درباره بایوس، تنظیمات بایوس و نحوه ورود به بایوس مطالبی خواندهاید. بایوس، برنامه راهاندازی سیستم عامل است که فرایند startup (یعنی بالا آمدن سیستم و بوت شدن هنگام روشن کردن) با کمک آن انجام میشود. حال از طریق محیط تنظیمات بایوس میتوان یکسری عملکردها (از قبیل سرعت فن لپ تاپ) را تنظیم کرد. در مقاله «ورود به بایوس لپ تاپ» درباره نحوه ورود به این محیط توضیح دادهایم. البته میتوان از محیط ویندوز هم به قسمتهای مختلف بایوس وارد شد.
برای انجام این کار در ویندوز ۱۰ ابتدا باید وارد بخش تنظیمات (settings) شوید. سپس روی update & security کلیک کنید. در پنجرهای که باز میشود، از قسمت چپ، recovery را انتخاب کنید. در مرحله بعد، ذیل قسمت advanced startup با انتخاب گزینه restart now برای راهاندازی مجدد اقدام کنید.
حالا سیستم به حالت ری استارت درمیآید و بعد در یک صفحه جدید چند آپشن مختلف ظاهر میشود. شما گزینه troubleshoot را انتخاب کنید و سپس روی advanced options کلیک کنید. حالا از بین گزینههای مختلف UEFI firmware settings را انتخاب کنید و مجددا روی ری استارت کلیک نمایید. اکنون سیستم در حالت بایوس ارائه میشود و از میان گزینههای مختلف، میتوانید گزینه مربوط به تنظیمات فن (fan) را بیابید.
استفاده از نرمافزارهای اختصاصی
با دانلود و استفاده از نرم افزارهای اختصاصی مانند برنامه speed fan هم میتوان به تنظیم سرعت فن لپ تاپ پرداخت. در منوی این دست برنامهها ضمن تنظیم سرعت فن و عملکرد سیستم خنک کننده، پایش دمای سی پی یو هم ممکن میشود.
سوالات متداول درباره تنظیمات فن لپ تاپ در ویندوز ۱۱، ۱۰ و ۷
در پایان مطلب، برای جمعبندی و مرور موضوعات ارائهشده، به ذکر چند سوال و جواب رایج میپردازیم.
آیا تنظیم عملکرد فن لپ تاپ در ویندوز ممکن است؟
بله؛ از طریق Control panel و تنظیمات Power options در بخش process power management (مدیریت عملکردها) میتوان با انتخاب حالت active یا passive برای فن، عملکرد آن را تنظیم کرد.
غیر از این راهکار، چه راهکارهای دیگری برای تنظیمات فن لپ تاپ وجود دارد؟
میتوان ضمن ورود به بایوس لپتاپ، از تنظیمات آن برای عملکرد فن استفاده کرد. علاوه بر این، میتوان برای این کار از نرمافزارهای اختصاصی استفاده نمود.
حرف آخر: اندر حکایت عشق فن لپ تاپ… پروانهای که به عشق CPU میچرخد!
فن لپ تاپ برای خنک کردن CPU و GPU میچرخد و مستهلک میشود. دراینمیان برخی برای حفظ صحت عملکرد فن، میکوشند با کاهش عملکرد و اقداماتی ازقبیل تمیز کردن فن لپ تاپ، جلوی فرسایش آن را بگیرند. ولی چنانکه ذکر شد، اقتضای برخی کارها (مثل بازی رایانهای و طراحی و تدوین) عملکرد سنگین است که این امر، فعالیت بیشتر fan را میطلبد. توصیه میکنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپتاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیبهای مختلف را بگیرید. ضمنا میتوانید با سرویس لپتاپ به صورت دورهای، از سیستم خود بهخوبی مراقبت کنید.
خواندن مقالات ذیل را نیز به شما توصیه میکنیم: |
تاریخ آپدیت:
دوازدهم مرداد ۱۴۰۴
فن بصورت خودکار تنظیم میشه ولی تو برنامه ها فنی نشون داده نمیشه چکار کنم؟
سلام وقت بخیر، با توجه به مدل لپ تاپ شما، امکان کنترل سرعت فن لپ تاپ با نرم افزار توسط مادربرد پشتیبانی نمی شود.