شاید تاکنون دیده باشید که افراد حرفهای هنگام بروز مشکل برای لپتاپ، پس از روشن کردن سیستم، وارد فضایی غیر از محیط ویندوز میشوند. نام این محیط، بایوس یا به عبارت بهتر تنظیمات بایوس است که از طریق آن میتوان چنین اقداماتی کرد: اِعمال برخی تغییرات، نصب ویندوز و بعضی پیکربندیها و رفع مشکلات. بایوس (BIOS) که در سیستمهای جدیدتر در ساختار UEFI تعریف شده است، فضای خاص خودش را دارد. حال این سوالات به ذهن متبادر میشود: «BIOS چیست و این تنظیمات لپ تاپ کجاست؟ در صورت بالا نیامدن بایوس لپ تاپ چه باید کرد؟» در این مقاله ضمن پاسخ دادن به این سوالات، درباره نحوه ورود به بایوس لپ تاپ توضیح دادهایم. + تنظیمات بایوس لپ تاپ
لُبّ کلام درباره ورود به بایوس لپ تاپ
پیش از آنکه به تفصیل درباره فضای بایوس توضیح دهیم و به این سوال اساسی پاسخ بگوییم که: محل قرار گرفتن این تنظیمات لپ تاپ کجاست؟ میخواهیم اصل مطلب را در این باره ذکر کنیم. به این ترتیب، در همین ابتدای مقاله، پاسخ فوری سوال خود را میگیرید و ادامه مطلب را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.
برای وارد شدن به بایوس لپ تاپ، پس از روشن کردن سیستم و قبل از زمانی که لوگوی ویندوز ظاهر میشود، باید اقدام کنید. در این بازه زمانی، باید با فشردن (یا چند بار فشردن) کلید ورود به بایوس که معمولا یکی از دکمههای Delete، Esc، F2، F10 و… میباشد، وارد بایوس شوید. در برخی سیستمها، ممکن است ضمن فشردن دکمه مذکور، همزمان ملزم به فشردن دکمه fn هم باشید. ضمن اینکه در برندهای مختلف، دکمه ورود به بایوس متفاوت است. در ادامه مقاله، به صورت مفصل درباره این موضوع توضیح دادهایم.
بایوس چیست؟
به سادهترین زبان ممکن میتوان گفت: BIOS سیستم راهاندازی کامپیوتر است. درواقع مقصود از بایوس یا سیستم خروجی-ورودی پایه (Basic Input/ Output System => BIOS) برنامهای است که به واسطه یک چیپ یا تراشه روی مادربرد قرار دارد. سامانه بایوس هنگام روشن شدن دستگاه، مسئولیت هماهنگی و پیکربندی اساسی کلیه دادههای موجود را بر عهده دارد تا به قول معروف، سیستم بالا بیاید. بایوس، انرژی مورد نیاز خود را برای راهاندازی و انجام وظایفش، از طریق یک باتری که روی مادربرد نصب شده است میگیرد. این باتری، همان باتری مادربرد یا CMOS (complementary metal oxide semiconductor) میباشد. پردازنده CMOS بهعنوان مدار کوچکی که اطلاعات مربوط به تنظیمات بایوس را ذخیره مینماید، برق مورد نیاز خود را از طریق باتری بایوس تأمین میکند.
مهمترین تنظیمات و اطلاعات مربوط به بایوس شامل مواردی از این قبیل هستند: تنظیمات بایوس (جهت بوت شدن و بالا آمدن سیستم)، تنظیمات مرتبط با نصب ویندوز و برنامهها و پیکربندی سختافزاری و همچنین اطلاعات و دادههای اساسی ازجمله تاریخ و زمان سیستم.
اهمیت ورود به بایوس لپ تاپ
چرا ورود به بایوس لپ تاپ اهمیت دارد؟ چنانکه ذکر شد، بایوس مسئولیتها و وظایف اساسی و مهمی دارد که به واسطه آنها سیستم راهاندازی میشود. مهمترین وظایف بایوس عبارتاند از: راهاندازی سیستم (Boot/ بوت شدن سیستم یا بالا آمدن آن) و ایجاد هماهنگی بین برنامهها و سختافزارها، پیکربندی سختافزاری، اعمال برخی تغییرات و غیره. به این ترتیب، برای انجام بعضی کارها ناچار باید وارد محیط بایوس شد. مثلا وقتی با لپتاپی روبهرو هستید که سیستم عامل ندارد، برای نصب ویندوز باید وارد بایوس شد. گاهی هم سیستم بالا نمیآید و از طریق ورود به بایوس باید برای رفع مشکل اقدام کرد.
پیش از آنکه به ادامه توضیحات درباره وارد شدن به محیط BIOS بپردازیم، بهتر است درباره UEFI هم بیشتر بدانید.
مقصود از UEFI چیست؟
در لپتاپهای روز بازار، به جای برنامه و چیپ بایوس، از یک فرمور (firmware) جدیدتر با عنوان UEFI استفاده شده است. این کلمه، مخفف عبارت Unified Extensible Firmware Interface میباشد. UEFI با قابلیتهای بهروز و مناسبتر، وظایف بایوس را انجام میدهد.
حال پس از آشنایی با BIOS و UEFI درباره نحوه ورود به آنها توضیح میدهیم.
نحوه ورود به بایوس لپ تاپ
معمولا ورود به بایوس لپ تاپ در لحظات کوتاهی پس از روشن کردن سیستم ممکن است؛ یعنی دقیقا از زمانی که رایانه را روشن میکنید تا زمانی که لوگوی ویندوز ظاهر میشود. در این بازه زمانی کوتاه میتوانید با فشردن (یا چند بار فشردن) یکی از کلیدهای Delete، Esc، F2، F10 و… برای ورود به تنظیمات بایوس اقدام کنید. ممکن است در برخی سیستمها (بهخصوص سیستمهایی که بهجای بایوس، تنظیمات UEFI دارند)، همراه دکمههای مذکور ناچار به فشردن کلید ترکیبی FN نیز باشید.
کلید ورود به بایوس لپ تاپ در سیستمها و برندهای گوناگون، متفاوت است. برای مثال در لپتاپهای Acer، Asus، Lenovo، HP و… ممکن است کلید متفاوتی برای این کار در نظر گرفته شده باشد. اگر کلید ورود به BIOS سیستم خود را نمیشناسید، میتوانید به سادگی از طریق سرچ نام و مدل، آن را پیدا کنید. گاهی در فرایند Boot (بالا آمدن) سیستم نیز اطلاعات نحوه ورود به بایوس قبل از ظاهر شدن لوگوی ویندوز نمایش داده میشود.
ورود به بایوس لپ تاپ در سیستمهای مختلف
در ادامه، به عنوان نمونه، به نحوه وارد شدن به تنظیمات بایوس در برخی لپتاپها اشاره کردهایم. برای مثال در لپتاپهای HP با فشردن پیدرپی یکی از دکمههای F10 یا Esc هنگام روشن کردن سیستم، ورود به بایوس مهیا میشود. البته گاهی از این طریق منوی startup ظاهر میشود که بعد از آن، با انتخاب گزینه تنظیمات بایوس یا F10 میتوانید وارد قسمت موردنظر شوید.
در لپتاپ ایسوس و برخی لپتاپهای دیگر نیز از طریق کلید F2 ورود به تنظیمات BIOS ممکن میشود. این نکته را نیز در نظر داشته باشید که اگر در سیستم شما بهجای بایوس از برنامه UEFI استفاده میشود، شاید قضیه کمی فرق کند. مثلا چنانکه ذکر شد ممکن است نیاز به فشردن همزمان دکمه FN همراه کلید مورد نظر وجود داشته باشد. یا برای مثال، اگر کلید F2 کلید ورود محسوب میشود، در این حالت باید این گونه عمل کنید: قبل از روشن کردن سیستم F2 را نگه دارید و پس از فشردن Power و ظاهر شدن لوگو، آن را رها کنید.
اگر ورود به تنظیمات بایوس ممکن نشد، چه باید کرد؟
چنانچه تاکنون برای ورود به محیطهایی ازقبیل تنظیمات بایوس اقدام نکردهاید، بهتر است پیش از هرگونه دست بردن در تنظیمات، از تکنسین حرفهای مشورت بگیرید. برای رفع مشکل ورود به BIOS هم یک نکته وجود دارد که در صورت جواب نگرفتن از آن، بهتر است از افراد حرفهای کمک بگیرید.
نکته مذکور از این قرار است که: شاید گزینه راهاندازی سریع (fast startup) در سیستم شما فعال شده باشد. همین مسئله باعث میشود که ورود به تنظیمات BIOS با اختلال مواجه شود. پس برای تغییر این وضعیت میتوانید ضمن گشودن پنجره ران (RUN) که با فشردن همزمان دکمههای windows و r (win+ r) انجام میشود، فرمان powercfg.cpl را صادر کنید. سپس از ستون سمت چپ پنجرهای که باز میشود، گزینه Choose what the power buttons do را انتخاب کنید. در پنجره بعدی روی گزینه Change settings that are currently unavailable کلیک کنید. بعد آپشن Turn on fast startup را غیرفعال کنید و تغییرات اعمالشده را ذخیره نمایید.
اهمیت آپدیت بایوس لپ تاپ؟
در پایان باید به این سوال جواب داد: «آیا آپدیت کردن برنامه بایوس اهمیت دارد؟» در پاسخ باید گفت: مادامی که به مشکلی برخورد نکردهاید، انجام این کار ضرورتی ندارد. اما گاهی برای رفع برخی مشکلات باید برای آپدیت BIOS اقدام کرد. ولی آنچه در این میان مهم است، داشتن یک فایل سالم برای بهروزرسانی بایوس است. نصب نادرست بهروزرسانی بایوس، میتواند به سیستم شما آسیب برساند.
سوالات پرتکرار و متدوال درباره نحوه ورود به بایوس لپ تاپ
در پایان مقاله، پس از ذکر مهمترین نکات درباره BIOS (و نحوه ورود به تنظیمات آن) میخواهیم با طرح چند سوال و جواب رایج و پرکاربرد در این زمینه، به جمع بندی و مرور مطالب ارائه شده بپردازیم.
بایوس چیست؟
بایوس، درواقع سیستم راهاندازی رایانه است و به صورت یک چیپ یا تراشه روی مادربرد قرار گرفته است. این سامانه، موقع روشن شدن سیستم و بالا آمدن آن، مسئولیت پیکربندی تمام دادههای موجود را بر عهده دارد. بدیهی است که بایوس فضای مخصوصی برای تنظیمات داشته باشد.
نحوه ورود به بایوس لپ تاپ چگونه است؟ (محل قرار گرفتن این تنظیمات لپ تاپ کجاست؟)
برای دسترسی به تنظیمات بایوس، هنگام روشن شدن سیستم (قبل از بالا آمدن لوگو) باید کلید مخصوص ورود به بایوس لپتاپ (که در لپتاپهای مختلف متفاوت است) را فشار دهید. کلید ورود به بایوس معمولا یکی از کلیدهای Delete، Esc، F2، F10 میباشد.
کسب اطلاعات تکمیلی درباره نحوه ورود به بایوس لپ تاپ و دلایل آن
ورود به تنظیمات بایوس، دلایل مختلفی دارد. گاهی برای تنظیمات آپشنهای مربوط به گرافیک و سایر دیوایسها یا مشکلات بالا نیامدن سیستم، ناگزیر باید وارد محیط بایوس شد. به خاطر همین، کسب اطلاعات تکمیلی در این زمینه، اهمیت دارد. از این رو، خواندن مقالات ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
- راهنمای کامل کلید ورود به تنظیمات بایوس لپ تاپ به تفکیک برند
- تنظیمات گرافیک لپ تاپ + تنظیم رنگ
- آموزش بوت کردن لپ تاپ + دلایل بوت نشدن
- علت بهم ریختن ساعت و تاریخ لپ تاپ + راه حل
حرف آخر: ورود موفقیتآمیز به بایوس!
امیدواریم با استفاده از نکات این مقاله، نحوه ورود به بایوس لپ تاپ را آموخته باشید. توصیه میکنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپتاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیبهای مختلف را بگیرید؛ آسیبهایی که ممکن است شما را به تعمیر مادربرد لپتاپ وادار کنند.
|
خواندن این مقالات را نیز به شما توصیه میکنیم: رمز بایوس (BIOS) چیست؟ + معرفی مزایا و معایب به همراه ریست کردن |
تاریخ آپدیت:
پانزدهم مهر ۱۴۰۴