شاید تا به حال شنیده باشید که میتوان برای اِعمال برخی تنظیمات اساسی سیستم، وارد محیط بایوس شد؛ به این ترتیب که قبل از بالا آمدن ویندوز، وارد محیط تنظیمات بایوس (BIOS) شوید و اقدامات مورد نظر را انجام دهید. اما بایوس چیست و محیط تنظیمات آن چه اهمیتی دارد؟ آیا از طریق این محیط، امکان دسترسی به فایلها و اطلاعات درایوها وجود دارد؟ اگر امکان دسترسی فراهم باشد، آیا هر کسی (غیر از کاربر اصلی) میتواند پیش از بالا آمدن ویندوز، وارد این محیط شود و به اطلاعات دسترسی پیدا کند؟ با این اوصاف، چگونه میتوان جلوی ورود دیگران را به این محیط گرفت؟ در این مقاله، ضمن پاسخ دادن به این سوالات، مهمترین مطالب درباره رمز بایوس را بیان کردهایم. + رمز بایوس چیست؟ آیا قرار دادن پسورد بایوس جهت ورود به فضای تنظیمات آن ممکن است؟ برای حذف پسورد بایوس چه باید کرد؟ + BIOS Password
کوتاه، مفید و کاربردی درباره رمز بایوس
پیش از آنکه به تفصیل به موضوع اصلی مقاله درباره نحوه تنظیم پسورد بایوس بپردازیم، نکات کلیدی درباره آن را ذکر میکنیم. به این ترتیب، علاقهمندان در همین ابتدای مطلب، به پاسخهای اصلی دست مییابند. در صورت تمایل به خواندن ادامه مقاله نیز میتوانید با آمادگی و ذهنیت بهتری مطالب پیش رو را بخوانید.
درباره چیستی بایوس (BIOS) و اهمیت آن در ادامه مقاله توضیح دادهایم. اصل مطلب:
چگونه برای بایوس رمز بگذاریم؟
بدیهی است که جهت گذاشتن پسورد بایوس (BIOS) ابتدا باید وارد محیط آن شوید. برای ورود به این محیط باید قبل از بالا آمدن ویندوز (هنگام روشن شدن سیستم) با فشردن یکی از کلیدهای F (مثلا F2 یا F12) اقدام کنید. در برخی سیستمها ممکن است همزمان با کلید F به فشردن کلید FN نیز نیاز داشته باشید. همچنین در برخی سیستمها ممکن است فشردن متوالی یکی از کلیدهای esc یا F10 برای ورود به بایوس به کار رود. سپس از آنجا میتوانید وارد منوی استارتاپ (startup menu) شوید. بعد در این قسمت میتوانید جهت ورود به BIOS Setup (تنظیمات بایوس) اقدام کنید.
حال برای گذاشتن رمز باید روی گزینه Set Supervisor Password بروید و روی Enter کلیک کنید. بعد در قسمت Enter New Password رمز مورد نظر را وارد و سپس آن را تأیید (confirm) کنید. در ادامه درباره نحوه انجام این کار و نیز حذف پسورد بایوس، به تفصیل توضیح دادهایم.
برای کسب اطلاعات تکمیلی درباره نحوه ورود به بایوس لپ تاپ و سایر مطالب مفید درباره آن، مقالات ذیل را نیز بخوانید:
بایوس چیست؟
پیش از پرداختن به اصل موضوع مقاله درباره نحوه گذاشتن رمز بایوس و یا برداشتن و ریست رمز بایوس باید بدانیم که BIOS چیست؟ شاید این سوال برای آندسته از کاربران لپتاپ و رایانههای دسکتاپ که اطلاعات تخصصی در حوزههای مرتبط با کامپیوتر ندارند، پیش آمده باشد که: «وقتی سیستم خاموش است و اساسا به برق هم متصل نیست، چطور پس از روشن شدن مجدد، تنظیماتی مثل تاریخ و ساعت دقیق میمانند؟»/ «وقتی سیستم هنوز کاملا بالا نیامده، چه سازوکاری هماهنگی سختافزارینرمافزاری را برای پروسه راهاندازی به عهده دارد؟» پاسخ: این مسئولیت با بایوس است.
مقصود از بایوس یا سیستم خروجی-ورودی پایه (Basic Input/ Output System => BIOS) برنامهای است که به واسطه یک چیپ یا تراشه روی مادربرد قرار دارد. سامانه بایوس هنگام روشن شدن دستگاه، مسئولیت هماهنگی و پیکربندی اساسی کلیه دادههای موجود را بر عهده دارد تا به قول معروف، سیستم بالا بیاید. انرژی مورد نیاز بایوس برای حفظ این دادهها (زمانی که سیستم خاموش است) از طریق یک باتری که روی مادربرد نصب شده است صورت میگیرد. این باتری، همان باتری مادربرد یا CMOS (complementary metal oxide semiconductor) میباشد.
ورود به تنظیمات بایوس (BIOS setup)
اما نکته قابل توجه که زمینهساز بحث این مقاله است، درباره محیط تنظیمات بایوس است. مهمترین تنظیمات و اطلاعات مربوط به بایوس شامل مواردی از این قبیل هستند: اطلاعات تاریخ و زمان سیستم، تنظیمات بایوس و تنظیمات مرتبط با نحوه بوت شدن رایانه. برای ورود به این محیط باید قبل از بالا آمدن ویندوز (هنگام روشن شدن سیستم) اقدام کرد. مسیر ورود ممکن است در لپتاپها و مدلهای گوناگون، مختلف باشد. اما رایجترین روشها عبارتاند از:
فشردن یکی از این کلیدها هنگام روشن شدن: F2، یا FN+F2، یا F12. در برخی سیستمها هم ممکن است به واسطه فشردن متوالی یکی از کلیدهای esc یا F10 وارد startup menu شوید؛ سپس از آنجا برای ورود به یکی از حالتهای safe mode یا BIOS setup اقدام کنید. جهت انتخاب روش صحیح، میتوانید با توجه به مدل و برند سیستم خود، عنوان «نحوه ورود به تنظیمات بایوس» را سرچ کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره موضوعات ذکرشده، خواندن این مقالات را پیشنهاد میکنیم: |
حال پس از آشنایی با بایوس، در ادامه به مقوله رمز بایوس و اهمیت آن میپردازیم.
اهمیت تنظیم رمز بایوس
بر اساس آنچه درباره محیط تنظیمات بایوس مطرح شد، یک سوال به ذهن میرسد: «باتوجهبه نحوه ورود به تنظیمات بایوس، آیا فردی غیر از کاربر اصلی، میتواند پیشاز بالا آمدن سیستم و وارد کردن پسورد ویندوز، وارد بایوس شود؟ آیا از این طریق، امکان دسترسی به فایلها و سایر تنظیمات وجود دارد؟» در پاسخ این سوالها باید گفت: بله، این امکان وجود دارد.
اساسا هدف از تنظیم پسورد بایوس، جلوگیری از دسترسی آسان به این قسمت است. در ادامه به نحوه گذاشتن رمز برای بایوس پرداختهایم.
نحوه گذاشتن رمز برای بایوس
چنانکه ذکر شد، گذاشتن پسورد برای بایوس، از ورود افراد متفرقه به سیستم جلوگیری میکند؛ به این ترتیب به صرف داشتن یک دیسک بوت، امکان ورود به محیط تنظیمات بایوس فراهم نمیآید. برای انجام این کار، پس از ورود به BIOS setup باید روی گزینه Set Supervisor Password بروید و دکمه Enter را بزنید. سپس در قسمت Enter New Password رمز مورد نظر را وارد کنید و بعد آن را تأیید (confirm) نمایید. در محیط بایوس، معمولا برای اِعمال هر تغییر یا فرمان، باید روی گزینه مربوطه بروید و از دکمه Enter استفاده کنید. بعد از انتخاب رمز، پیام تأیید تغییرات داده میشود که باید با انتخاب گزینه continue و فشردن Enter به مسیر ادامه دهید.
در راستای رمزگذاری بایوس، میتوانید رمز عمومی کاربر (user password) را هم به همین طریق، تعیین کنید. پس از انتخاب رمز، باید برای فعال شدن آن نیز اقدام کنید. درواقع، مادامی که رمز تعیینشده را فعال نکردهاید، رمزها اِعمال نمیشوند. برای انجام این کار، باید از گزینه پایین پنجره، مقابل عبارت password on boot گزینه enable را جهت فعالسازی انتخاب کنید؛ سپس روی آن دکمه Enter را بزنید. جهت ذخیرهسازی تغییرات هم طبق فرمانهای ذیل صفحه، از کلید F10 برای ذخیره کردن و خروج (save and exit) استفاده کنید.
برای برداشتن این رمز، به راحتی میتوانید از همین مسیر، رمز را غیرفعال (disable) کنید. همچنین میتوانید رمز انتخابی را کلا پاک کنید.
مزایا و معایب پسورد بایوس
گذاشتن پسورد برای بایوس مزایا و معایبی دارد. مهمترین مزیت رمزگذاری بایوس همان نکتهای است که چند بار بدان اشاره کردیم؛ یعنی جلوگیری از ورود افراد متفرقه به محیط BIOS setting. اما این کار میتواند یک عیب داشته باشد: «اگر رمز ورود به بایوس را فراموش کنیم، چه باید کرد؟»
هرچند ممکن است این مسئله در بدو امر نگرانکننده به نظر برسد، اما راهکار حل آن اصلا پیچیده نیست. جهت حل این مشکل، فقط کافی است رمز بایوس را ریست (reset) کنید.
ریست رمز بایوس چگونه انجام میشود؟
اگر رمز بایوس را فراموش کردید، به راحتی میتوانید برای بازنشانی آن و درواقع بازنشانی کل تنظیمات بایوس اقدام کنید. جهت انجام این کار کافی است لپتاپ را باز کنید و باتری بایوس را بردارید. با برداشته شدن باتری بایوس، کلیه دادههای آن ریست (reset) میشوند. حال پس از گذاشتن دوباره باتری و روشن کردن سیستم، میتوانید بدون رمز وارد BIOS settings شوید. البته اگر تا به حال اقدام به باز کردن دستگاه و برداشتن باتری نکردهاید، توصیه میکنیم بدون کمک تکنسین حرفهای این کار را انجام ندهید. بیاحتیاطی در قبال بایوس و باتری آن، میتواند منجر به بروز آسیب شود؛ آسیبهایی که ممکن است شما را به تعمیر مادربرد لپتاپ وادار کند.
سوالات متدوال درباره نحوه گذاشتن رمز بایوس
در پایان مقاله، در قالب چند سوال و جواب رایج و متداول راجع به رمز بایوس لپ تاپ و حذف پسورد بایوس، به جمعبندی مطالب میپردازیم.
تنظیمات بایوس چیست و چه اهمیتی دارد؟
بایوس، سیستم خروجی-ورودی پایه در رایانه است. در واقع برنامهای است که به واسطه یک چیپ روی مادربرد قرار گرفته است. این برنامه به عنوان راهانداز سیستم، هنگام روشن شدن دستگاه، مسئولیت هماهنگی و پیکربندی اساسی کلیه دادههای موجود را بر عهده دارد. بدیهی است که چنین سامانهای نیاز به یک محیط مشخص برای اِعمال تنظیمات دارد. مهمترین تنظیمات مربوط به بایوس شامل مواردی از این قبیل هستند: اطلاعات تاریخ و زمان سیستم، تنظیمات بایوس و تنظیمات مرتبط با نحوه بوت شدن رایانه. برای ورود به این محیط باید قبل از بالا آمدن ویندوز از طریق فشردن دکمههای مربوط (که بسته به برند و نوع لپ تاپ فرق میکند) اقدام کرد.
چگونه برای ورود به BIOS Setup رمز بگذاریم؟
برای این کار، طبق دستورالعمل موجود در مقاله وارد محیط بایوس شوید. سپس بعد از ورود به بخش تنظیمات بایوس (BIOS setup) از طریق گزینه Set Supervisor Password، رمز مورد نظر خود را برای ورود به آن تعریف کنید.
حرف آخر: کار از محکمکاری عیب نمیکنه!
هرچند گذاشتن پسورد برای ویندوز، ضمانت خوبی جهت جلوگیری از دسترسی و ورود افراد متفرقه به سیستم است؛ اما شاید بعضیها ترجیح دهند همه مسیرهای ورودی را مسدود کنند؛ حتی مسیر تنظیمات بایوس… به هر حال از قدیم گفتهاند: کار از محکمکاری عیب نمیکنه!
تاریخ آپدیت:
یازدهم تیر ۱۴۰۴
