سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال + مقایسه با خمیر حرارتی

پیش‌ازاین، در بیشتر لپتاپ‌ها از خمیر سیلیکونی  در ساختار سیستم خنک‌کننده در کنار فن و هیت سینک استفاده می‌شد؛ به این صورت که جهت جذب بهتر حرارت ایجاد شده، این ماده روی هیت سینک قرار می‌گرفت. اما امروزه در جریان سرویس دوره‌ای سیستم، از خمیر لیکوئید متال  (Liquid Metal) برای این کار استفاده می‌شود. در این مقاله به موضوع سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال پرداخته‌ایم و به این سوالات پاسخ می‌دهیم: لیکوئید متال چیست؟ خمیر سیلیکون لپ تاپ چیست؟

لُبّ کلام درباره لیکوئید متال و خمیر سیلیکون لپ تاپ

پیش از آنکه به تفصیل به این سوال پاسخ دهیم که «لیکوئید متال چیست؟»، می‌خواهیم کاربردی‌ترین مطالب در رابطه با این موضوع را بیان کنیم. به این ترتیب، در همین ابتدای مقاله، موارد کلیدی را دریافت می‌کنید و ادامه مطلب را با ذهنیت بهتری خواهید خواند. ابتدا در یک پاراگراف، درباره عملکرد سیستم خنک کننده و جایگاه خمیر سیلیکون لپ تاپ می‌گوییم:

اهمیت عملکرد سیستم تهویه و خنک‌کننده لپتاپ بر هیچ‌یک از کاربران آن پوشیده نیست. باتوجه‌به اینکه اجزای لپتاپ همگی در فضای کوچک داخل قاب گرد هم آمده‌اند، به‌واسطه فعالیت توأم با حرارت CPU، GPU و… همیشه در معرض آسیب‌دیدن قرار دارند. اینجاست که سیستم تهویه متشکل از فن و هیت‌سینک به‌کار می‌آیند. در این میان هیت سینک، گرمای ایجادشده را به خود جذب می‌کند تا فن (fan) آن را به بیرون هدایت کند. اما آنچه باعث جذب بهتر حرارت می‌شود، وجود ماده‌ای است که با رسانایی بالا نسبت به حرارت، دمای CPU را به هیت سینک منتقل کند؛ بدین‌ترتیب فن آن را از طریق مجاری تهویه، به بیرون می‌راند.

برای این ماده رسانای حرارت، همواره از یک عایق حرارتی از جنس سیلیکون، موسوم به خمیر سیلیکونی استفاده می‌شد. اما امروزه، لیکوئید متال، جای آن را گرفته است. در همین راستا، شاهد هستیم که در فرایند سرویس لپ تاپ نیز گاهی به جای شارژ خمیر سیلیکون، از لیکوئید متال استفاده می‌شود.

درواقع Liquid Metal  به عنوان نوعی واسط حرارتی بین پردازشگر لپتاپ (CPU) و کارت گرافیک (GPU) با سیستم خنک‌کننده قرار می‌گیرد. استفاده از این ماده، مزایایی نسبت به سیلیکون دارد. در ادامه مقاله، به تفصیل در این رابطه توضیح داده‌ایم. البته توصیه می‌کنیم، برای داشتن ذهنیت بهتر در این رابطه، ضمن خواندن ادامه مطلب،‌ مقاله ذیل را نیز بخوانید:

• معرفی انواع خمیر سیلیکون + چسب سیلیکون

آشنایی با جایگاه خمیر سیلیکون در تهویه لپ تاپ

پیش از آنکه به موضوع تاثیر لیکوئید متال بر عملکرد لپ تاپ بپردازیم، باید درباره خمیر سیلیکونی (یا خمیر یا پاست حرارتی) بیشتر بدانیم. زیرا امروز لیکوئید متال جایگزین آن شده است. اما خمیر سیلیکون چیست؟

همان‌طور که ذکر شد، سیستم تهویه داخلی که برای دفع حرارت لپ‌تاپ طراحی شده است، متشکل از خمیر حرارتی، هیت سینک (گرماگیر) و فن می‌باشد. در این میان، خمیر حرارتی بین سی پی یو و هیت سینک قرار دارد و گرمای ایجادشده را به هیت سینک منتقل می‌کند؛ خصوصیت خمیری بودن این ماده، باعث می‌شود که حرارت همه نقاط CPU را به خود جذب کند. همچنین از آنجا که این خمیر قابلیت رسانایی حرارتی دارد، دمایی را که به خود جذب کرده، از سمت دیگر به Heat sink می‌دهد؛ هیت سینک هم به کمک فن نصب‌شده روی خود، گرما را دفع می‌کند.

جنس این خمیر ممکن است از مواد مختلف مانند نقره، سرامیک و سیلیکون باشد؛ اما بهترین نمونه آن از سیلیکون ساخته می‌شود. به همین دلیل به طور کلی از عنوان خمیر سیلیکونی به جای همه انواع خمیر حرارتی استفاده می‌شود. علاوه بر این،‌ کاربرد نوع سیلیکونی این خمیر، باعث شده است که به همه انواع آن نیز، خمیر سیلیکونی اطلاق شود. از این خمیر با عناوین دیگری از جمله: گریس گرمایی یا پاست حرارتی (thermal paste) نیز یاد می‌کنند. با توجه به اهمیت این ماده در سیستم تهویه، در لپتاپ‌هایی که به لحاظ حرارتی فعالیت بالایی دارند (مانند لپ تاپ گیمینگ یا رندرینگ) معمولا در پروسه سرویس لپتاپ، مسئله تجدید و ترمیم پاست حرارتی نیز مطرح می‌شود.

حالا که به خوبی با این ماده آشنا شدید، می‌توانیم سراغ موضوع اصلی مقاله (سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال) برویم. زیرا امروزه در پروسه سرویس لپتاپ، از این ماده به عنوان خمیر حرارتی استفاده می‌شود.

لیکوئید متال چیست و چه کاربردی در لپتاپ دارد؟

چنانکه ذکر شد، یکی از فناوری‌های نسبتاً جدید که امروز در سیستم تهویه لپتاپ‌ها به کار می‌رود، استفاده از لیکوئید متال  (Liquid Metal)  به عنوان واسط حرارتی بین پردازنده (CPU) و کارت گرافیک (GPU) با سیستم خنک‌کننده است. این ماده منحصربه‌فرد، با خواص هدایت حرارتی استثنایی خود، عملکرد بهتری از خمیر سیلیکونی سنتی دارد.

خاصیت این ماده، ناشی از آلیاژهای خاصی است که معمولاً شامل عناصری مانند گالیم  (Gallium) است؛ برخلاف خمیر سیلیکونی که ترکیبی از ذرات سرامیکی یا فلزی معلق در یک پلیمر سیلیکونی است. لیکوئید متال ذاتاً فلزی است و به همین دلیل، ساختار آن امکان انتقال حرارت بسیار کارآمدتری را فراهم می‌کند.

سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال و مزایای آن

چنانکه ذکر شد، امروز می‌توان ضمن سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال به عنوان پاست حرارتی، از مزایای آن بهره‌مند شد. مهم‌ترین مزایای مذکور عبارت‌اند از:

۱. هدایت حرارتی بسیار بالاتر: مهم‌ترین مزیت لیکوئید متال، هدایت حرارتی به مراتب بالاتر آن نسبت به خمیرهای سیلیکونی است. لیکوئید متال می‌تواند هدایت حرارتی بین ۴۰ تا ۸۰ W/mK و حتی بیشتر داشته باشد. این اختلاف چشمگیر به معنای انتقال حرارت بسیار سریع‌تر و کارآمدتر از چیپ به هیت‌سینک است.

۲. کاهش دمای چشمگیر: به دلیل هدایت حرارتی فوق‌العاده، لیکوئید متال می‌تواند دمای پردازنده و کارت گرافیک را در مقایسه با خمیر سیلیکونی به طور قابل توجهی کاهش دهد. این کاهش دما می‌تواند بسته به طراحی سیستم خنک‌کننده و میزان حرارت تولیدی، بین ۵ تا ۱۵ درجه سانتیگراد یا حتی بیشتر باشد.

۳. عملکرد بهتر در سیستم‌های خنک‌کننده: در لپ‌تاپ‌هایی که به دلیل طراحی نازک و سبک، سیستم خنک‌کننده محدودی دارند، استفاده از لیکوئید متال می‌تواند تفاوت چشمگیری در مدیریت حرارت ایجاد کند؛ این مسئله به حفظ عملکرد قابل قبول دستگاه کمک می‌کند.

۴. سایر مزایای سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال: علاوه بر موارد فوق، می‌توان به بهبود عملکرد پایدار تنظیمات حرارتی و طول عمر اجزای سیستم اشاره کرد. البته در کنار این موارد،‌ یک‌سری ملاحظات را نیز باید حین کاربری این ماده در نظر داشت.

ملاحظات درباره سرویس لپ تاپ با خمیر لیکوئید متال

با وجود مزایای فراوان، استفاده از لیکوئید متال در لپ‌تاپ‌ها چالش‌ها و ملاحظاتی نیز به همراه دارد. برای مثال این ماده از آلیاژهای فلزی ساخته شده است؛ بنابراین می‌تواند نسبت به فلزاتی مثل آلومینیوم ایجاد واکنش کند و حتی با نفوذ به آن، باعث خوردگی آن‌ شود. پس در صورتی که بدنه زیرین قاب لپتاپ شما آلومینومی است، نباید از این ماده به عنوان پاست حرارتی استفاده شود. در مجموع، تکنسین حرفه‌ای هنگام سرویس لپتاپ، باید جنس بدنه رایانه شما را در نظر داشته باشد.

علاوه بر این مورد، باید به چالش‌های دیگری از قبیل: مهارت بیشتر جهت جاگذاری، هزینه بالاتر، رسانایی الکتریکی و… نیز درباره استفاده از Liquid Metal به عنوان عایق حرارتی، اشاره کرد.

سوالات پرتکرار درباره لیکوئید متال و خمیر سیلیکون لپ تاپ

در پایان مقاله، برای جمع‌بندی مطالب ارائه شده، به ذکر چند سوال و جواب پرتکرار درباره عایق حرارتی و liquid metal می‌پردازیم.

لیکوئید متال چیست؟

ماده‌ای است که امروزه، جایگزین خمیر حرارتی لپتاپ سیلیکونی شده است. استفاده از این ماده به عنوان عایق حرارتی، مزایایی دارد. آلیاژ این ماده از عناصری مانند گالیم تشکیل شده و ذاتا فلزی است. از این رو برای انتقال حرارت کارآمدتر است.

استفاده از لیکوئید متال،‌ چه مزایایی دارد؟

مهم‌ترین مزایای استفاده از این ماده عبارت‌اند از: هدایت حرارتی بسیار بالاتر نسبت به خمیر سیلیکون/ کاهش دمای چشمگیر/ عملکرد بهتر در سیستم‌های خنک‌کننده

کسب اطلاعات تکمیلی با مطالعه درباره موضوعات مشابه

در مقالات مختلف لپتاپ اسکرین، همواره به این مسئله اشاره کرده‌ایم که با خواندن مطالبی درباره موضوعات مشابه، اطلاعات خود را افزایش دهید؛ زیرا این کار به کاربران وسعت دید می‌دهد. در همین راستا، خواندن مقالات ذیل را به شما توصیه می‌کنیم:

• ترفندهای پایین آوردن دمای CPU لپ تاپ
• علت صدای زیاد فن لپ تاپ چیست؟
• تنظیمات فن لپ تاپ امکان پذیر است + کنترل سرعت فن لپ تاپ
• دلیل اصلی صدای خرخر فن لپ تاپ
• کارهایی که لپ تاپ را خراب میکند + پیشگیری از مرگ تدریجی یک لپ تاپ
• راهنمای خرید بهترین کول پد لپ تاپ ۱۵.۶ اینچ گیمینگ
• ۷ روش طلایی برای نگهداری از لپ تاپ گیمینگ + دمای استاندارد لپ تاپ
• چرا فن لپ تاپ خاموش نمیشه؟
• روش های خنک کردن لپ تاپ در تابستان

حرف آخر: اهمیت سرویس لپتاپ برای افزایش طول عمر کاربری

بدیهی است که با در نظر داشتن اقداماتی از این دست، ضمن سرویس لپتاپ، طول عمر رایانه شخصی شما بیشتر خواهد شد. توصیه می‌کنیم با خواندن مقالات لپ‌تاپ اسکرین، جهت افزایش دانش و مهارت‌های کاربری خویش بکوشید. علاوه بر آنچه ذکر شد، اگر با کمک آموزه‌های این مقاله به اطلاعات مورد نظر (درباره سرویس لپ تاپ و استفاده از عایق حرارتی مناسب) دست نیافته‌اید، می‌‌توانید برای گرفتن مشاوره رایگان تعمیر و سرویس لپتاپ، با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.

تاریخ آپدیت:
یکم شهریور ۱۴۰۴