گرافیک آنبرد لپ تاپ بهتر است یا مجزا؟ + بررسی مزایا و معایب

یکی از مباحث مهمی که در زمینه ارتقای لپ تاپ مطرح می‌شود، بحث ارتقای کارت گرافیک است. درواقع این سوال مهم طرح می‌شود که: «آیا اساسا ارتقای کارت گرافیک ممکن است؟» وقتی صحبت از ارتقای گرافیک و مسائل مربوط به کارت یا چیپ گرافیک مطرح می‌شود، سوالات بیشتری به ذهن کاربران خطور می‌کند. اینجاست که صحبت از مقوله‌هایی می‌شود که شاید عموم کاربران درباره آن اطلاعات دقیقی نداشته باشند. مانند این موارد: «منظور از گرافیک آنبرد چیست؟»/ «تفاوت گرافیک آنبرد با گرافیک اختصاصی یا گرافیک مجزا چیست؟»/ «گرافیک آنبرد چند گیگ است؟»/ «گرافیک لپ تاپ کجاست؟» در این مقاله ضمن پاسخ دادن به این سوالات، مهم‌ترین مطالب درباره گرافیک آنبرد لپ تاپ را ارائه کرده‌ایم.

پاسخ کوتاه و کاربردی به دو سوال اساسی: گرافیک آنبرد لپ تاپ چیست؟ گرافیک مجزا چیست؟

پیش از آنکه به صورت مفصل و جامع درباره گرافیک آنبرد لپ تاپ و تفاوت آن با گرافیک مجزا (اختصاصی/ مستقل) توضیح دهیم، اصل مطلب را در این باره بیان می‌کنیم. به این ترتیب، در همین ابتدای مقاله، پاسخ فوری سوالات خود را می‌گیرید و ادامه مطلب را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.

معمولا در لپتاپ‌ها، چیپ گرافیک (GPU) به صورت یکپارچه، همراه با پردازنده مرکزی (CPU) روی مادربرد قرار می‌گیرد. به همین دلیل به آن گرافیک آنبورد می‌گویند که ناظر بر این معناست که روی بورد اصلی یا همان مادربرد (به صورت ثابت) قرار گرفته و لحیم شده است. با این اوصاف، نمی‌توان آن را جدا کرد و گرافیک دیگری به جای آن قرار داد. پس برای ارتقای وضعیت گرافیک چه می‌توان کرد؟

اینجاست که پای گرافیک مستقل یا مجزا وسط کشیده می‌شود. در صورتی‌که مادربرد، اسلات خالی برای قرار گرفتن کارت گرافیک مجزا داشته باشد و سیستم از آن پشتیبانی کند، می‌توانی در این راستا اقدام کرد. افرادی که به واسطه کارشان، نیاز به گرافیک قوی‌تری دارند (مثل گرافیست‌ها، تدوینگران، گیمرها و…) معمولا اقدام به استفاده از گرافیک مجزا می‌کنند. در ادامه مقاله، به تفصیل درباره این موضوع توضیح داده‌ایم و پاسخ سوالاتی از این قیل را ارائه کرده‌ایم:

• کارت گرافیک آنبرد چیست؟
• گرافیک اختصاصی یا گرافیک مجزا چیست؟
• استفاده از کارت گرافیک آنبرد بهتر است یا گرافیک مجزا؟
• فرق گرافیک مجزا با گرافیک اکسترنال چیست؟
• گرافیک آنبرد چند گیگ است؟
• حافظه گرافیک اختصاصی چقدر است؟

مقصود از گرافیک آنبرد (On-board) یا GPU چیست؟

حتما تا کنون درباره CPU به‌عنوان پردازنده اصلی سیستم مطالب زیادی خوانده‌اید. پردازش کلیه داده‌ها و عملکردهای مورد نیاز، در این قسمت انجام می‌شود. درواقع عنوان CPU از عبارت Central processing unit به معنای «بخش مرکزی پردازش» گرفته شده است. اما برای پردازش داده‌های تصویری، در کنار این قسمت و به صورت یکپارچه، کارت گرافیک داخلی یا همان GPU قرار گرفته است. کلمه GPU مخفف عبارت graphic processing unit است. به کارت گرافیک داخلی، کارت گرافیک آنبورد (on-board) هم گفته می‌شود؛ زیرا چنانکه ذکر شد، به‌صورت یکپارچه همراه با سی‌پی‌یو روی بورد اصلی سیستم (یعنی Mother Board) قرار گرفته است.

همین حالتِ قرار گرفتنِ یکپارچه روی مادربرد باعث شده است که اساسا CPU و کارت گرافیک آنبرد لپ تاپ قابل ارتقا نباشند؛ مگر در سیستم‌های خاص که امکان آن پیش‌بینی شده است. حال این سوال مطرح می‌شود؟ برای ارتقای گرافیک لپ تاپ، چه کاری می‌توان انجام داد؟ اینجاست که کارت گرافیک اختصاصی عرض اندام می‌کند.

کارت گرافیک اختصاصی چیست؟

با استفاده از کارت گرافیک مجزا یا اختصاصی (Dedicated Graphics) کاربران می‌توانند به جای کارت گرافیک آنبرد لپ تاپ از آن برای ارتقای گرافیکی سیستم خود استفاده کنند. البته برای این کار باید اسلات اضافه (محل قرارگیری کارت) روی مادربرد وجود داشته باشد که معمولا این امکان مهیاست. البته برای بالا بردن کیفیت گرافیکی، می‌توان از کارت اکسترنال نیز استفاده کرد. بد نیست در این زمینه هم بیشتر بدانید.

کارت گرافیک اکسترنال چیست؟

مقصود از کارت گرافیک اکسترنال یا eGPU (external GPU) دستگاهی است که می‌توانید آن را به عنوان یک کارت گرافیک خارجی،‌ به لپ تاپ خود متصل کنید. البته برای انجام این اتصال،‌ لزوما باید لپ‌تاپ شما دارای پورت تاندربولت ۳ و یا USB-C باشد.

از طریق کیفیت حاصله از کارت گرافیک خارجی، امکان اجرای پروژه‌های سنگین طراحی، تدوین، بازی و… فراهم می‌شود. نکته قابل‌توجه این است که پیش از اقدام به تهیه کارت گرافیک خارجی، حتما با یک کارشناس حرفه‌ای مشورت کنید. زیرا ممکن است سیستم شما از آن پشتیبانی نکند.

ارتقای سیستم و مقایسه کارت گرافیک آنبرد لپ تاپ و کارت اختصاصی

یکی از مسائل مهمی که در ارتقای سیستم مطرح می‌شود این است که:‌ «آیا ارتقا قطعات لپ تاپ امکان‌پذیر است؟» همان‌ طور که اشاره شد، در پاسخ به این سوال درباره ارتقای کارت گرافیک باید گفت: در صورتی که اسلات اضافه (پورت قرار گرفتن چیپ گرافیک) برای افزودن کارت وجود داشته باشد، می‌توان کارت گرافیک اختصاصی را به سیستم اضافه کرد. به این ترتیب گرافیک رایانه شما ارتقا می‌یابد و کارت گرافیک مجزا، به‌جای گرافیک آنبرد لپ تاپ، وظیفه پردازش داده‌های تصویری را به عهده می‌گیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، این مقاله را بخوانید: «ارتقای کارت گرافیک لپ تاپ»

اما در مقایسه گرافیک آنبرد لپ تاپ و کارت گرافیک اختصاصی چه می‌توان گفت. ابتدا باید درباره یک نکته توضیح دهیم. احتمالا می‌دانید که سی پی یو برای پردازش داده‌های درحال استفاده، از حافظه تصادفی یا همان حافظه موقت RAM استفاده می‌کند. حال هرچه رم لپ تاپ بیشتر باشد، سرعت پردازش بالاتر می‌رود. برای مثال، جهت عملکردهای سنگین مثل بازی رایانه‌ای یا طراحی سنگین گرافیکی و ویدئویی، حداقل به ۱۶ گیگ رم نیاز است؛ در حالی که ممکن است یک لپ تاپ معمولی ۲، ۴ و یا ۸ گیگ رم داشته باشد.

کارت گرافیک آنبرد لپ تاپ چقدر حافظه دارد؟

جالب است بدانید که پردازنده گرافیکی (GPU) هم برای عملکرد خود، رم دارد که به آن VRAM یا همان رم ویدئویی (Video RAM) می‌گویند. در کارت گرافیک آنبرد لپ تاپ، این میزان بسیار پایین است و کاملا به میزان رم اصلی بستگی دارد؛ درواقع در یک لپ تاپ با ۲ گیگ رم، VRAM معادل ۲۵۶ مگابایت حافظه دارد. در یک سیستم با ۴ گیگ رم، VRAM معادل ۵۱۲ مگابایت است و در ۸ گیگ رم، VRAM معادل ۱۰۲۴ مگابایت است.

اما حافظه ویدئویی (VRAM) یک کارت گرافیک اختصاصی، خیلی بالاتر از این حرف‌هاست. به همین دلیل به افرادی که به کارهای سنگین گرافیکی با لپ‌تاپ خود می‌پردازند، توصیه می‌شود که از کارت گرافیک مجزا استفاده کنند.

خواندن این مقاله را نیز به شما توصیه می‌کنیم: «کارت گرافیک لپ تاپ چند گیگ است؟»

یک دنیا مطلب درباره ارتقای لپ تاپ و کارت گرافیک

یکی از مهم‌ترین مسائل کاربردی که کاربران همواره درباره آن جستجو (search) می‌کنند، کیفیت ارتقای لپ تاپ است. آن‌ها می‌خواهند بدانند چگونه هارد، رم و گرافیک دستگاه ارتقا پیدا می‌کند. دراین زمینه، مطالب زیادی در بخش مقالات «لپ تاپ اسکرین»‌ وجود دارد که همگی به نوعی با یکدیگر مرتبط‌اند. برای کسب اطلاعات تکمیلی، خواندن این مقالات را نیز به شما توصیه می‌کنیم:

• چیپ گرافیک لپ تاپ
• ریبال کردن چیپ گرافیک
• پیدا کردن مدل کارت گرافیک
• ارتقای رم لپ تاپ
• کند شدن لپ تاپ

سوالات پرکاربرد و متداول درباره گرافیک آنبرد لپ تاپ

در پایان مقاله، پس از ذکر مهم‌ترین مطالب درباره موضوع مقاله (یعنی اینکه گرافیک مجزا چیست؛ گرافیک لپ تاپ کجاست یا اینکه گرافیک آنبرد چند گیگ است) با طرح چند سوال و جواب رایج، به مرور و جمع بندی نکات ارائه شده می‌پردازیم.

گرافیک لپ تاپ کجاست؟

چیپ گرافیک اصلی لپتاپ، روی مادربرد قرار گرفته است. به همین دلیل از آن با عنوان گرافیک آنبرد نیز یاد می‌کنند.

گرافیک مجزا چیست؟

کارت گرافیک مستقل یا مجزا، چنانکه از اسمش برمی‌آید، غیر از گرافیک اصلی است. این قطعه در صورت امکان، روی یکی از اسلات‌های خالی مادربرد قرار می‌گیرد. کاربرانی که به گرافیک قوی‌تری برای کارهایشان نیاز دارند، از گرافیک مجزا در کنار گرافیک اصلی استفاده می‌کنند.

کسب اطلاعات تکمیلی درباره گرافیک لپ تاپ و مسائل مربوط به آن

همواره به این نکته اشاره کرده‌ایم که برای کسب اطلاعات جامع‌تر درباره هر موضوع، می‌توانید مطالب مشابه با آن را نیز مطالعه کنید. زیرا این کار، دایره اطلاعات شما را گسترش می‌دهد. از این رو، خواندن مطالب ذیل را نیز به شما پیشنهاد می‌کنیم:

• آموزش تست سلامت کارت گرافیک لپ تاپ + معرفی نرم افزار
• چگونه بفهمیم لپ تاپ دو کارت گرافیک دارد؟ + آموزش تغییر گرافیک پیش فرض
• آموزش سوئیچ بین گرافیک اینتل و انویدیا + راه حل غیرفعال کردن nvidia
• کارت گرافیک اکسترنال چیست؟ + نحوه اتصال کارت گرافیک اکسترنال به لپ تاپ
• آموزش ۰ تا ۱۰۰ نصب گرافیک اصلی لپ تاپ + معرفی برنامه ها

حرف آخر: یه تصویر بی‌نظیر و چشم‌نواز!!!

امیدواریم با کسب اطلاعات درست بتوانید جهت ارتقای گرافیک سیستم خود و مشاهده یک تصویر زیبا و چشم‌نواز اقدام کنید. توصیه می‌کنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپ‌تاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیب‌های مختلف را بگیرید؛ آسیب‌هایی که ممکن است شما را به تعمیرات لپ‌تاپ وادار کنند.

تاریخ آپدیت:
هفدهم مهر ۱۴۰۴