رَم به عنوان حافظه دسترسی تصادفی (Random Access Memory) که به اختصار RAM نامیده میشود، دادههای مورد نظر را برای پردازش سیستم در اختیار پردازنده میگذارد. حال هر میزان رم بالاتر باشد، عمل پردازش نیز گستره بیشتری از دادهها را در بر میگیرد و پروسه پردازش تقویت میشود. به همین دلیل زیاد کردن رم، همواره یکی از مهمترین دغدغههای کاربران در مقوله ارتقای لپ تاپ بوده است. در این زمینه، سوالات مختلفی از جانب کاربران مطرح میشد: تشخیص نوع رم لپ تاپ چگونه صورت میگیرد؟ آیا تشخیص نوع رم در ویندوز ممکن است؟ از کجا بفهمیم رم لپ تاپ DDR چند است؟ چگونه به مشخصات رم لپ تاپ پی ببریم؟ آیا تشخیص نوع رم از روی ظاهر امکانپذیر است؟ از کجا بفهمیم مادربرد DDR چند است؟ از کجا رم لپ تاپ را بفهمیم؟ در این مقاله ضمن پاسخ دادن به این سوالات، به مهمترین مطالب در این زمینه پرداختهایم.
کوتاه، مفید و کاربردی: از کجا بفهمم چند گیگ رم دارم؟ + نحوه فهمیدن مشخصات رم لپ تاپ
پیش از آنکه به تفصیل درباره حافظه رم (RAM) و انواع مورد استفاده آن در کامپیوتر و لپتاپ توضیح دهیم، در چند بند به نحوه دسترسی به مشخصات آن میپردازیم. به این ترتیب، در همین ابتدای کار، جواب سوال اصلی را در این رابطه میگیرید و با ذهنیت بهتری ادامه مقاله را خواهید خواند.
سادهترین راه برای فهمیدنِ اینکه میزان رم به کار رفته در سیستم شما چند گیگ است، سر زدن به پنجره Task Manager است. سادهترین راه برای گشودن این پنجره، فشردن همزمان کلیدهای کنترل، شیفت و اسکیپ (Ctrl+ Shift+ esc) است. سپس در این پنجره، روی تب یا سربرگ performance کلیک کنید. حالا مقابل عبارت Memory میزان رم سیستم خود را به گیگابایت مشاهده خواهید کرد. مثلا: ۱۲GB DDR3
همانطور که مشاهده میکنید، از طریق این عبارت میتوان به این سوال هم که «از کجا بفهمیم مادربرد DDR چند است؟» پاسخ دهیم. در ادامه مقاله، به تفصیل درباره این موضوع و مسائل مهم و کاربردی مربوط به آن (که قطعا برای کاربران علاقهمند مفید واقع میشوند) توضیح خواهیم داد.
با رم لپ تاپ (RAM) بیشتر آشنا شوید!
چنانکه ذکر شد، کلمه RAM مخفف عبارت Random Access Memory است که ترجمه تحتاللفظی آن، حافظه دسترسی تصادفی است. درواقع، رم حافظهای است که فقط جهت پردازش برنامههای در حال اجرا، توسط پردازنده (CPU) به کار گرفته میشود. تفاوت حافظه رم با حافظه اصلی (هارد HDD و SSD) این است که: درحقیقت کل اطلاعات و دادههای اصلی با حجم بالا روی هاردها قرار میگیرند؛ اما دسترسی آنی به هر یک از آنها جهت پردازش سیستم، توسط رم صورت میگیرد.
میزان ظرفیت این حافظه بسته به کاربرد لپتاپ میتواند فرق کند. در سیستمهای حرفهای برای کار بسیار سنگین (مثل طراحی، گرافیک، بازی سهبعدی و…) ممکن است از ۳۲ یا ۶۴ گیگ رم استفاده شود. در سیستمهای معمولی نیز از ۴، ۸ و ۱۶ گیگ رم استفاده میشود. در لپتاپهای قدیمی هم گاهی فقط با یک یا دو گیگ رم سیستم را میبستهاند. چنانکه مشاهده میکنید، واحد سنجش ظرفیت RAM نیز مثل هارد، بر مبنای گیگابایت صورت میگیرد.
اما اگر بخواهیم به موضوع اصلی این مقاله (یعنی تشخیص نوع رم لپ تاپ) بپردازیم، در ابتدا باید با مقوله دستهبندی انواع رم آشنا شویم.
آشنایی با انواع رم لپ تاپ
مهمترین شاخصهایی که موجب تمایز انواع RAM میشوند، عبارتاند از:
- نحوه قرار گرفتن RAM روی مادربرد
- رم یک لبه و رم دو لبه
- نسلهای مختلف RAM
- سایر ویژگیها (سرعت، ولتاژ و…)
رم به دو صورت روی mother board قرار میگیرد: یا از طریق لحیمکاری به آن متصل میشود، یا به صورت مجزا و مستقل روی اسلات (پورت اتصال به مادربرد) مینشیند. بدیهی است که مدل اول (که با لحیمکاری به مادربرد متصل میشود) قابلیت ارتقا ندارد. به این نوع رم، آنبرد (onboard) میگویند. اما رم مستقل و مجزا (non onboard) قابلارتقاست. اینجاست که مدلهای مختلف رم non onboard به عنوان یکی از قطعات قابل ارتقای لپ تاپ موضوعیت پیدا میکند:
نسل قدیمیتر رمهای قابل ارتقا، دارای یک لبه برای قرار گرفتن روی اسلات مادربرد بود. به این نوع رم single data rate میگفتند. (SDR) اما نسلهای بعدی که دارای دو لبه برای اتصال بودند، سرعت انتقال داده و عملکردشان نیز دو برابر است. برای قرار گرفتن این نوع رم، یک نوع اسلات با دو دهنه و دو رنگ آبی و سفید طراحی شده است. به این نوع رم، double data rate میگویند. (DDR) اینجاست که نسلهای مختلف رم DDR موضوعیت پیدا میکند. امروزه این نوع رم تا نسل پنجم خود توسعه یافته است. به این ترتیب در مقوله تشخیص نوع رم لپ تاپ (که قاعدتا جهت ظرفیتسنجی برای ارتقا یا نصب برنامهها صورت میگیرد) با این موارد روبهرو هستیم:
- نسل اول: DDR
- نسل دوم: DDR2
- نسل سوم: DDR3
- نسل چهارم: DDR4
- نسل پنجم: DDR5
در ادامه به شیوه تشخیص نوع رم لپ تاپ در ویندوز پرداختهایم. البته برای کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع RAM، خواندن مقاله ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
«معرفی انواع رم لپ تاپ از جدید به قدیم + مقایسه و بررسی»
روشهای تشخیص نوع رم لپ تاپ
برای اینکه دریابیم رم ما نسل چندم DDR است و در ضمن سایر اطلاعات مربوط به مموری (memory) یا همان حافظه رم را پیدا کنیم، دو روش اصلی وجود دارد.
- استفاده از task manager برای تشخیص نوع رم لپ تاپ
- دانلود و استفاده از نرمافزارهای اختصاصی
در ادامه درباره هر یک از این دو روش توضیح دادهایم.
استفاده از task manager برای تشخیص نوع رم لپ تاپ
با رفتن به پنجره اصلی task manager میتوانید ریز اطلاعات فرایند پردازش CPU (سی پی یو) و میزان درگیر بودن memory و هاردها را بفهمید. برای انجام این کار کافی است از دکمه ترکیبی ctrl+ shift+ esc استفاده کنید. (یعنی سه کلید مذکور را با هم فشار دهید) حال در پنجرهای که باز شده است، ذیل تَبِ performance روی گزینه memory کلیک کنید. در این پنجره ضمن دریافت جزئیات عملکرد رم، درمییابید که چند گیگ حافظه RAM دارید و مموری شما DDR چند است.
دانلود و استفاده از نرمافزارهای اختصاصی
راه دیگر جهت تشخیص نوع رم لپ تاپ، استفاده از نرمافزارهای اختصاصی است. برای انجام این کار میتوانید با دانلود کردن آنها اطلاعات مختلف درباره CPU، RAM و فرایند پردازش را دریافت کنید. یکی از معروفترین این برنامهها، نرمافزار CPU-Z میباشد.
از کجا بفهمیم رم لپ تاپ قابل ارتقاست؟
اهمیت مطالب این مقاله، به طور کلی برای پاسخ دادن به این سوال به کار میآید که: «از کجا بفهمیم رم لپ تاپ قابلیت ارتقا دارد یا نه؟» چنانکه ذکر شد، انواع رم که به صورت آنبرد روی مادربرد لحیم شدهاند، قابلارتقا نیستند. اما رمهایی که روی اسلات (پورت قرار گرفتن رم به صورت مستقل) مینشینند، قابلیت ارتقا دارند؛ البته به این شرط که مادربرد آنها از رم بیشتر پشتیبانی کند. در مجموع، شرط قابلیت ارتقای رم این است که:
۱. رم نباید آنبورد باشد.
۲. اسلات (slot) خالی برای قرار گرفتن رم جدید باید وجود داشته باشد.
۳. سیستم باید قابلیت پشتیبانی از رم بیشتر را داشته باشد.
اما پس از موارد فوق، این سوال مطرح میشود که: چطور بفهمیم لپتاپ ما این ویژگیها را دارد؟ یافتن جواب این سوالها نیز ساده است. بدیهی است که از طریق سرچ مدل لپتاپ و خواندن مشخصات آن در سایت شرکت تولیدکننده، همه این اطلاعات را به دست میآورید. همچنین با باز کردن قاب لپتاپ، میتوان پی برد که روی مادربرد چند اسلات خالی موجود است. البته این کار، مستلزم این است که به خوبی به باز کردن و بستن قاب مسلط باشید تا به اجزای داخلی، آسیبی وارد نشود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، خواندن مقاله ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
سؤالات متداول درباره حافظه RAM و انواع آن
در انتهای مطلب، با ذکر چند سوال درباره مشخصات رم لپ تاپ، به جمعبندی و مرور مطالب این مقاله میپردازیم:
چطور بفهمم کامپیوتر چند گیگ رم دارد؟
با گرفتن همزمان ctrl+ shift+ esc وارد task manager شوید. سپس روی تب یا سربرگ performance کلیک کنید. مقابل عبارت memory میتوانید میزان رم را به گیگابایت مشاهده کنید. ضمن اینکه نسل رم نیز در این قسمت قابل مشاهده است.
از کجا بفهمیم رم لپ تاپ ddr چند است؟
در همین قسمت مذکور در task manager/ performance کنار میزان رم، نسل آن را نوشته است. برای مثال: ۱۲Gb DDR3
در چه صورت رم لپ تاپ قابلارتقاست؟
اول اینکه به صورت آنبورد روی مادربرد لحیم نشده باشد./ دوم اینکه اسلات خالی روی مادربرد وجود داشته باشد تا رم اضافه و بیشتر روی آن قرار بگیرد./ سوم اینکه سیستم باید از میزان رم بیشتر، پشتیبانی کند.
حرف آخر: کلیک کن که دوباره، بیام با یه اشاره!
برای دریافت کردن مهمترین اطلاعات درباره رم و سی پی یو (CPU) به سادگی و فقط با کلیک کردن روی دکمههای ترکیبی ctrl+ shift+ esc وارد تسک منیجر شوید. توصیه میکنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپتاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیبهای مختلف را بگیرید؛ آسیبهایی که ممکن است شما را به تعمیرات لپتاپ وادار کنند.
آخرین آپدیت:
بیستوپنجم خرداد ۱۴۰۴