بعضی از کاربران لپتاپ، به فراخور نوع کار و شغلشان، ساعات طولانی مقابل سیستم مینشینند. بدیهی است که این افراد باید نکاتی را برای سلامت چشم و جسم خود رعایت کنند. رعایت نکردن این نکات در درازمدت به سلامت چشم و سایر اعضای بدن مثل دستها، مهرههای گردن و ستون فقرات و… آسیب میزند. در این میان با توجه به نور و تشعشات مانیتور، مراقبت از چشم اهمیت بسیار زیادی دارد. بنابراین احتمالا موضوعات مختلفی از قبیل نحوه فعال کردن فیلتر نور آبی نمایشگر یا مزایای صفحه نمایش IPS و… برای آنها موضوعیت پیدا میکند. در این مقاله، ضمن پرداختن به موضوع محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش لپ تاپ، به این سوالات پاسخ دادهایم: آیا محافظ صفحه لپ تاپ برای چشم مفید است؟ آپشنهای محافظ چشم مانیتور لپ تاپ چه هستند؟ بهترین صفحه نمایش لپ تاپ برای چشم چیست؟
کوتاه، مفید و مختصر درباره محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش لپ تاپ
پیش از آنکه به تفصیل به موضوع اصلی مقاله بپردازیم، به این چند نکته کلیدی در ابتدای مطلب اشاره میکنیم:
- امروزه در ویندوز ۱۰ و ۱۱ به سادگی میتوان با فعال کردن فیلتر نور آبی، اقدام مفیدی برای محافظت از چشم انجام داد.
- با تنظیمات نور نمایشگر نسبت به نور محیط نیز میتوانید بهترین وضعیت را برای چشم ایجاد کنید.
- اگر بین کار روزانه، برای خود در هر مدتزمان مشخص (مثلا هر ۲۰ دقیقه) تایمی را جهت استراحت اختصاص دهید قطعا به بهداشت چشمتان نیز کمک کردهاید. در ادامه، درباره نحوه انجام این کارها توضیح دادهایم.
راهکارهای مختلف محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش
هر کاربری که به اقتضای کارش بیش از یک ساعت در روز مقابل مانیتور لپتاپ مینشیند، باید بهطور جدی به فکر سلامت چشم خود باشد. در این راستا راهکارهای مختلفی ارائه میشود. این راهکار در قالب چند دسته کلی میگنجند:
- راهکارهایی که مبتنی بر استفاده از ابزارهای جانبی محافظتی هستند: مانند استفاده از طلق محافظ چشم مانیتور یا استفاده از عینک فیلتر نور آبی.
- دسته بعدی راهکارها مربوط به تنظیمات سیستم و نمایشگر میشوند. برای مثال فرد میتواند با روشن کردن فیلتر نور آبی یا کم کردن نور نمایشگر، در راستای مراقبت از چشم خود بکوشد.
- دسته سوم، شامل راهکارهای بهداشتی و مراقبتی میشود که فرد دائماً باید حین کار به آنها اهتمام ورزد. مانند انجام دادن نرمشهای مخصوص چشم (و سایر اعضا) وسط کار.
البه برای محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش، راهکارهای دیگری هم وجود دارند که ممکن است در هیچیک از سه دسته فوق نگنجند. در مجموع ۷ راهکار اساسی را برگزیدهایم تا با به کار بستن آنها، بیش از پیش مراقب چشمان خود باشید.
۷ راهکار اساسی برای محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش
چنانکه ذکر شد، راهکارهای مختلفی برای محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش وجود دارد. این راهکارها عبارتاند از:
- استفاده از محافظ صفحهنمایش
- مشاوره با پزشک و استفاده از عینک فیلتر نور آبی
- تنظیمات لپتاپ برای تنظیم میزان نور نمایشگر
- فعال کردن فیلتر نور آبی سیستم
- تنظیم ارتفاع صحیح لپتاپ با استفاده از cool pad
- انتخاب لپتاپ با نمایشگر مناسب هنگام خرید
- رعایت اصول بهداشت چشم و قانون ۲۰، ۲۰، ۲۰
در ادامه به توضیح هریک از این موارد پرداختهایم.
استفاده از محافظ صفحهنمایش
استفاده از گلس (glass) یا همان محافظ نمایشگر، برای مانیتور لمسی ابزارهای دیجیتال، اهمیت زیادی دارد. اما اهمیت این مسئله فقط محدود به حساسیت صفحه نمایش لمسی و ساختار هوشمند آن نیست؛ در این میان، جلوگیری از خستگی چشم به واسطه نور مانیتور نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، پیش از کاربرد انواع LED و LCD به عنوان مانیتور دسکتاپ و لپتاپ، حتی برای مانیتورهای قدیمی هم از محافظ استفاده میکردند. شاید محافظهای دودی و پلاستیکی/شیشهای مانیتورهای قدیمی را به یاد داشته باشید!
به کار گرفتن محافظ مانیتور لپتاپ، ضمن جلوگیری از افتادن خط و خش یا ماندن لکه و اثر انگشت روی نمایشگر فواید دیگری هم دارد؛ محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش لپتاپ و جلوگیری از خستگی زودهنگام چشم، فواید دیگر استفاده از محافظ نمایشگر هستند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، میتوانید این مقاله را بخوانید: «از محافظ صفحه نمایش لپ تاپ استفاده کنیم یا نه؟ + اهمیت گلس صفحه نمایش»
مشاوره با پزشک و استفاده از عینک فیلتر نور آبی
چشم انسان بازه خاصی از طیف نوری را تشخیص میدهد. حتما تا به حال دو اصطلاح «مادون قرمز» و «ماورای بنفش» را شنیدهاید. چشم ما رنگهایی که طول موجی کمانرژیتر از ۷۰۰ نانومتر داشته باشد (مادون قرمز) را تشخیص نمیدهد. درمقابلِ این طیف، طیف رنگی بنفش و آبی قرار دارد که یک طیف نوری پرانرژی است و چشممان قادر به تشخیص تشعشعات ماورای آن نیست. نورهای ماورای بنفش (UV) میتوانند به چشم و پوست آسیب برسانند. اما در این میان، برخی نورهای مرئی هم ممکن است آسیبزا باشند.
نور آبی مانیتور چیست؟
در میان نورهای مرئی، نور آبی با طول موج کوتاهتر میتواند از فیلتر درونی چشم بگریزد و به شبکیه برسد؛ این امر ممکن است موجب بروز آسیبهایی در چشم شود. هرچند نور آبی به صورت طبیعی در تابش خورشید نیز وجود دارد، اما صورت طبیعی آن برای چشم مضر نیست؛ درمقابل، صورت مصنوعی نور آبی که از طریق لامپهای LED و یا صفحات نمایشگر مختلف ساطع میشود، میتواند به چشم آسیب برساند. این مسئله درباره نور آبی نمایشگر لپتاپ هم صدق میکند که میتواند آسیبهایی مثل: خستگی و خشک شدن چشم، سردرد و بههم خوردن برنامه خواب را در پی داشته باشد.
برخی پزشکان برای محافظت از نور آبی نمایشگر، استفاده از عینک مخصوص را توصیه میکنند. برخی دیگر هم میگویند که میتوان به استفاده از عینک با UV مناسب بسنده کرد؛ اما حتما باید با استفاده از تنظیمات سیستم، از شدت تشعشعات کاست و وسط کار به چشم استراحت و نرمش مخصوص داد. اگر زیاد جلوی سیستم مینشینید، حتما در این زمینه با پزشک مشورت کنید و در صورت تجویز، از عینک فیلتر نور آبی استفاد نمایید.
برای کسب اطلاعات بیشتر، این مقاله را بخوانید: «مزایا و معایب نور آبی صفحه نمایش لپتاپ»
تنظیمات لپتاپ برای تنظیم میزان نور نمایشگر
کاربران میتوانند با استفاده از تنظیمات نور نمایشگر در کنترل پنل (control panel) و در قسمت display، برای تنظیم میزان شدت نور و تشعشعات اقدام کنند. برای این کار در ویندوز ۷: با کلیک کردن روی گزینه adjust brightness وارد پنجره جدید میشوید و با استفاده از نواری که پایین صفحه است، میزان نور را تنظیم میکنید. و اما در ویندوز ۱۰: از طریق منوی تنظیمات (settings) وارد پنجره display میشوید و تنظیمات مربوطه را انجام میدهید. البته در ویندوز ۱۰ با سرچ ساده عبارت brightness هم به گزینه مورد نظر دسترسی پیدا خواهید کرد.
تنظیم نور و رنگ سایر اپلیکیشنها و برنامههای اجرایی در ویندوز نیز، میتواند از چشم شما محافظت کند. برای مثال اگر روزانه با نرمافزار word سر و کار دارید، میتوانید رنگ زمینه صفحه را به توسی یا طیفهای مشابه تغییر دهید؛ این کار از زنندگی نور مانیتور میکاهد. همین ترفند را در سایر برنامههایی که قابلیت تنظیم دارند نیز میتوانید پیاده کنید.
فعال کردن فیلتر نور آبی سیستم
برای کنترل نور آبی نمایشگر (بلو لایت/ blue light) در ویندوز ۱۰ آپشنی در نظر گرفته شده است. کاربران میتوانند از طریق تنظیمات و با سرچ ساده عبارت night light settings تنظیمات مورد نظر را انجام دهند. مسیر دقیق دسترسی به این قسمت، به این صورت است:
Win + X => settings => display => night light
هرچند در ویندوز ۷ این امکان وجود ندارد؛ اما چنانکه ذکر شد، کاربران میتوانند با کم کردن شدت نور نمایشگر از قسمت تنظیمات صفحهنمایش (display) برای محافظت از چشم خود اقدام کنند.
تنظیم ارتفاع صحیح لپتاپ با استفاده از cool pad
بهترین ارتفاع هنگام کار با لپتاپ (از لحاظ زاویه قرارگیری برابر چشم) این است که ارتفاع طوری تنظیم شود که چشمها مقابل مرکز صفحهنمایش قرار بگیرند. برای تنظیم ارتفاع لپتاپ، میتوانید از کولپدهایی استفاده کنید که قابلیت تنظیم ارتفاع دارند. این خنککنندهها، ضمن اینکه با استفاده از فن، حرارت دستگاه را پایین میآورند، شرایط استاندارد را فراهم میکنند.
انتخاب لپتاپ با نمایشگر مناسب هنگام خرید
اگر از آن دسته کاربران لپتاپ هستید که ساعات زیادی مقابل سیستم مینشینند، بهتر است قبل از خرید سیستم همه چیز را در نظر بگیرید؛ به این معنا که با توجه به شرایط کاری خود، لپتاپی را انتخاب کنید که نمایشگر آن، آپشنهای مناسبی برای محافظت از چشم داشته باشد.
رعایت اصول بهداشت چشم و قانون ۲۰، ۲۰، ۲۰
مهمترین مسئلهای که خودتان تحت هر شرایطی باید رعایت کنید، به کار بستن توصیههای ساده بهداشتی هستند. اگر مجبورید ساعات طولانی جلوی سیستم بنشینید، حتما وسط کار از سر جایتان بلند شوید، کمی نرمش کنید و به چشمان خود استراحت بدهید. توصیه ویژه برای نرمش و استراحت چشم، پیروی از قانون ۲۰، ۲۰، ۲۰ است. یعنی:
هر ۲۰ دقیقه، ۲۰ ثانیه به جایی در فاصله ۲۰ فوتی خود (۶ متری) نگاه کنید و پلک بزنید. البته نرمشهای دیگری هم برای استراحت چشم پیشنهاد میشود که میتوانید به تناوب از آنها هم استفاده کنید. ولی مسئله مهم این است که حتما بین کار، زمانی را برای نرمش و بلند شدن از جلوی سیستم در نظر بگیرید.
بهترین صفحه نمایش لپ تاپ برای چشم کدام است؟
حالا یک سوال مهم مطرح میشود؛ با توجه به انواع نمایشگر لپتاپ، بهترین نوع آن برای چشم کدام است؟ به ویژه برای افرادی که ساعات متمادی مقابل سیستم مینشینند؟ در این رابطه باید گفت: مانیتورهایی که پنل IPS دارند قطعا از لحاظ آسیب کمتر به چشم، بهتر از انواع دیگر به حساب میآیند. واژه IPS مخفف عبارت in plane switching میباشد. درواقع پنل این دسته از نمایشگرها، دربردارنده کریستالهای مایعی است که در سطح افقی مانیتور، میان دو صفحه شیشهای جابهجا میشوند. به این ترتیب، ضمن اینکه رنگها وضوح و عمق حداکثری خواهند داشت، تصویر باعث آزار چشم نمیشود. در کل باید گفت که نور آبی این نوع پنل، کمتر از سایر انواع آن است.
اما به طور کلی، انتخاب پنل مناسب، بستگی به نوع کاربری فرد دارد. برای مثال غیر از مزایای IPS و آپشنهایی مانند فیلتر نور آبی و… که درباره آن صحبت شد، آپشنهای دیگری مانند نرخ تازهسازی و رزولوشن هم در انتخاب نوع پنل نمایشگر تأثیرگذارند. در این راستا، خواندن مقالات ذیل را به شما پیشنهاد میکنیم:
سؤالات متداول درباره محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش لپ تاپ
در انتهای مقاله، با ذکر مهمترین مطالب درباره مراقبت از چشم هنگام کار با لپتاپ، به مرور و جمعبندی مطلب میپردازیم.
آیا غیر از اقداماتی که کاربر شخصا میتواند انجام دهد (مثل نرمش چشم و…) در لپتاپ آپشنی برای مراقبت از چشم وجو دارد؟
بله؛ در ویندوز ۱۰ و ۱۱ میتوان با فعال کردن فیلتر نور آبی صفحه، در این راستا اقدام کرد. از طریق تنظیمات نور نیز، میتوانید میزان نور مانیتور را متناسب با محیط و زمان (شب و روز) تغییر دهید.
آیا نوع پنل نمایشگر در رابطه با بهداشت چشم و مراقبت از آن فرق میکند؟
در پنل نمایشگر لپتاپ، غیر از مسئله نور پسزمینه (LED و LCD) از تکنولوژیهای مختلفی استفاده شده است. مانند IPS، TN، VA و… انتخاب نوع پنل، بستگی به نوع کاربری خودتان دارد. اما معمولا به افرادی که ساعات متمادی مقابل سیستم مینشینند، لپتاپ با نمایشگر IPS پیشنهاد میشود. هنگام خرید، با توجه به نوع کاربریتان، تکنولوژی روز و ویژگیهای نمایشگر، بهترین تصمیم را بگیرید.
حرف آخر: تو که چشمات خیلی قشنگه!
امیدواریم با به کار بستن نکات این مقاله و سایر توصیههای عمومی، به خوبی برای محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش اقدام کنید. ضمن به کار بستن این نکات، باید از نمایشگر دستگاه خود نیز به خوبی مراقبت کنید تا با بهترین عملکرد، حافظ سلامت چشمتان باشد. در صورت بروز هرگونه مشکل برای نمایشگر، با اقدام مناسب و بهموقع، از تعویض صفحه نمایش لپتاپ جلوگیری نمایید.
آخرین آپدیت:
بیستوسوم خرداد ۱۴۰۴





