یکی از سوالات همیشگی کاربرانی که خیلی در زمینه مسائل فنی رایانه تخصص ندارند این است که: چرا حجم واقعی فلش‌مموری، هارد، یا هر نوع حافظه‌ای، از حجم اسمی آن کمتر است. برای مثال چرا وقتی یک فلش ۸ گیگ می‌خریم و آن را به رایانه متصل می‌کنیم، فقط ۷.۴۵ گیگ فضا برای ذخیره‌سازی دارد؟ چرا یک هارد ۵۰۰ گیگ، درعمل ۴۶۵ گیگ فضای ذخیره‌سازی دارد؟ با این اوصاف سوالات بیشتر و بیشتری مطرح می‌شود: «علت کم بودن ظرفیت واقعی هارد لپ تاپ نسبت به حجم اسمی آن چیست؟/ اگر این مسئله طبیعی است، آیا فرمولی برای محاسبه حجم واقعی هارد لپ تاپ وجود دارد؟/ از کجا بفهمیم هارد چند گیگ است؟» در این مقاله به این سوالات پاسخ داده‌ایم.
لُبّ کلام درباره حجم واقعی هارد لپ تاپ
پیش از آنکه به صورت جامع به بررسی علت کم بودن ظرفیت واقعی هارد لپ تاپ بپردازیم و به این سوال پاسخ دهیم که: «از کجا بفهمیم هارد چند گیگ است؟» به چند نکته کلیدی در این رابطه اشاره می‌کنیم. به این ترتیب، ادامه مقاله را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.
چنانکه ذکر شد، تفاوت ظرفیت واقعی هارد با ظرفیت اسمی آن، سوالاتی را برای برخی کاربران ایجاد می‌کند. مانند: آیا مسئله تفاوت حجم واقعی SSD و HDD با حجم اسمی آن‌ها، طبیعی است؟ آیا عدم نمایش درست ظرفیت هارد دیسک یک مشکل تلقی می‌شود؟
در این باره باید گفت: نگران نباشید! تفاوت حجم واقعی هارد با حجم اسمی آن کاملا طبیعی است.
خیلی از کاربران تصور می‌کنند، هر ۱۰۰۰ بایت یک کیلو بایت است و به همین ترتیب، هر ۱۰۰۰ کیلوبایت (KB) یک مگابایت (MB) است. با همین نوع محاسبه، این تصور ایجاد می‌شود که هر ۱۰۰۰ مگابایت هم یک گیگابایت (GB) است و لابد هر ۱۰۰۰ گیگابایت هم می‌شود یک ترابایت. در حالی که این طور نیست و این محاسبه اشتباه است!
نکته اینجاست که تعریف کیلو در این مقوله فرق می‌کند. در علوم رایانه‌ای، کیلو به معنای ۱۰ به توان ۲ می‌باشد که می‌شود عدد ۱۰۲۴. به این ترتیب، هر ۱۰۲۴ بایت برابر با یک کیلوبایت است. بنابراین تبدیل کیلوبایت به مگابایت، مگابایت به گیگابایت و… نیز با ذهنیتی که سابق بر این داشتید، فرق می‌کند. درباره این داستان شیرین ریاضیاتی و نحوه محاسبه حجم واقعی هارد، در ادامه مقاله به صورت کامل توضیح داده‌ایم.
چرا حجم واقعی هارد لپ تاپ با حجم اسمی آن فرق می‌کند؟
یافتن پاسخ این سوال، به کل سوءتفاهمات در این زمینه پایان می‌دهد؛ زیرا بعضی تصور می‌کنند تفاوت بین حجم اسمی و واقعی لپتاپ، به نوعی زرنگی شرکت‌های سازنده در معرفی محصولاتشان است؛ اما مسئله این‌طور نیست. اصل قضیه در یک نکته شیرین ریاضیاتی ریشه دارد.
تصور قالب کاربران غیرحرفه‌ای در علوم رایانه این است که هر ۱۰۰۰ بایت یک کیلو بایت است و هر ۱۰۰۰ کیلوبایت (KB) یک مگابایت (MB) است. به همین ترتیب تصور می‌کنند هر ۱۰۰۰ مگابایت یک گیگابایت (GB) می‌شود و هر ۱۰۰۰ گیگابایت هم یک ترابایت (TB) خواهد شد. اما واقعیت امر چیز دیگری است. در ادامه ضمن ارائه فرمول تبدیل حجم اسمی به حجم واقعی هارد، درباره این مسئله بیشتر توضیح می‌دهیم.
تبدیل حجم اسمی حافظه به حجم واقعی هارد
خیلی‌ها تصور می‌کنند واژه کیلو، مبتنی بر ۱۰۰۰ تایی بودن این واحد است. پس همان‌طور که یک کیلوگرم ۱۰۰۰ گرم است، لابد هر واحد کیلویی در حجم حافظه کامپیوتر، شامل ۱۰۰۰ واحد از واحد کوچک‌تر است. اما این‌طور نیست. از آنجا که مبنای محاسبات کامپیوتری اعداد باینری هستند، تعریف کیلو در این مقوله فرق می‌کند. کیلو در محاسبات علوم رایانه به معنای ۱۰ به توان ۲ می‌باشد؛ یعنی عدد ۱۰۲۴. با این اوصاف:
- هر ۱۰۲۴ بایت برابر با یک کیلوبایت است.
- هر ۱۰۲۴ کیلوبایت برابر با یک مگابایت است.
- هر ۱۰۲۴ مگابایت برابر با یک گیگابایت است.
- هر ۱۰۲۴ گیگابایت برابر با یک ترابایت است.
پس برای تبدیل حجم اسمی یک حافظه ۵۰۰ گیگابایتی که با تصور ضرب سه‌باره عدد ۱۰۰۰ برای تبدیل بایت به کیلوبایت/ کیلوبایت به مگابایت و مگابایت به گیگابایت عدد ۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ را به دست می‌دهد؛ باید عدد مذکور را سه بار بر ۱۰۲۴ تقسیم کنید تا حجم واقعی یک هارد ۵۰۰ گیگ را به دست بیاورید.
۵۰۰*۱۰۰۰*۱۰۰۰*۱۰۰۰/۱۰۲۴*۱۰۲۴*۱۰۲۴=۴۶۵.۶۶GB
به این ترتیب در می‌یابید که چرا حجم واقعی یک هارد ۵۰۰ گیگ، ۴۶۵ گیگابایت است؛ یا حجم واقعی یک فلش ۸ گیگ، ۷.۴۵ گیگ است. زیرا از ضرب سه‌باره عدد ۸ در ۱۰۰۰، عدد ۸.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ به دست می‌آید. با این اوصاف:
۸*۱۰۰۰*۱۰۰۰*۱۰۰۰/۱۰۲۴*۱۰۲۴*۱۰۲۴=۷.۴۵GB
با استفاده از این روش می‌توانید اعداد مختلفی را که به عنوان حجم اسمی هارد SSD یا HDD می‌شنوید، به حجم واقعی تبدیل کنید. در ادامه مهم‌ترین حجم‌های کاربردی در اقسام فلش مموری و هارد را در قالب یک جدول ارائه کرده‌ایم.
ظرفیت واقعی فلش یا هارد من چقدر است؟
اگر حوصله ندارید برای محاسبه حجم واقعی حافظه‌های مختلف خود از قبیل فلش، هارد اکسترنال (external) یا اقسام هارد SSD و HDD از فرمول فوق استفاده کنید، می‌توانید با کمک این لیست، این اعداد را با هم مقایسه کنید.
- حجم اسمی ۱ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۰.۹۳ گیگابایت
- حجم اسمی ۲ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۱.۸۶ گیگابایت
- حجم اسمی ۴ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۳.۷۲ گیگابایت
- حجم اسمی ۸ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۷.۴۵ گیگابایت
- حجم اسمی ۱۶ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۱۴.۹۰ گیگابایت
- حجم اسمی ۳۲ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۲۹.۸۰ گیگابایت
- حجم اسمی ۶۴ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۵۹.۶۰ گیگابایت
- حجم اسمی ۱۲۸ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۱۱۹ گیگابایت
- حجم اسمی ۲۵۶ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۲۳۸ گیگابایت
- حجم اسمی ۵۱۲ گیگابایت = ظرفیت واقعی ۴۷۶ گیگابایت
- حجم اسمی ۱ ترابایت = ظرفیت واقعی ۰.۹۰۹ ترابایت
- حجم اسمی ۴ ترابایت = ظرفیت واقعی ۳.۶۳ ترابایت
- حجم اسمی ۸ ترابایت = ظرفیت واقعی ۷.۲۷ ترابایت
آیا فرق ظرفیت اسمی هارد با ظرفیت واقعی آن درباره SSD یا HDD فرق می‌کند؟
حال ممکن است برخی کاربران تصور کنند که تفاوت ظرفیت واقعی هارد با حجم اسمی آن فقط مخصوص نوع خاصی از هارد باشد. اما این مسئله درباره انواع حافظه (فلش مموری، هارد اکسترنال و انواع هارد SSD و HDD) صدق می‌کند. ولی بد نیست برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ساختار انواع هارد و حافظه، مقاله‌های ذیل را بخوانید تا اطلاعات جامع‌تری به دست بیاورید. نکته مهم درباره مسائل مربوطه به انواع هارد، اهمیت آن‌ها در مقوله ارتقای لپ تاپ است.
- از کجا بفهمیم هارد لپ تاپ SSD است یا HDD؟ + ترفند تشخیص هارد SSD و HDD در ویندوز
- معرفی انواع حافظه SSD + مقایسه هاردهای SSD
- نحوه اضافه کردن هارد به لپ تاپ چگونه است؟
- منظور از کدی هارد چیست + معرفی انواع سایز کدی لپ تاپ
- آیا ارتقا قطعات لپ تاپ امکان‌پذیر است؟
سوالات متداول و پرتکرار درباره علت کم بودن ظرفیت واقعی هارد لپ تاپ
در پایان مقاله، پس از ارائه توضیحات کامل درباره موضوع مقاله (یعنی محاسبه حجم واقعی هارد لپ تاپ) با طرح چند سوال رایج و پرکاربرد، به مرور و جمع بندی مطالب ارائه شده می‌پردازیم.
چرا حجم واقعی هارد لپ تاپ از ظرفیت اسمی آن کمتر است؟
ریشه این مسئله در یک تصور نادرست نهفته است. خیلی‌ها فکر می‌کنند هر ۱۰۰۰ بایت یک کیلوبایت است و به همین ترتیب، واحدهای بزرگتر (یعنی مگابایت، گیگابایت و…) را حساب می‌کنند. در حالی که در محاسبات کامپیوتری، عدد کیلو معادل ۱۰۰۰ نیست؛ بلکه به معنای ۱۰ به توان دو می‌باشد که می‌شود ۱۰۲۴.
از کجا بفهمیم هارد چند گیگ است؟ ظرفیت واقعی هارد چطور محاسبه می‌شود؟
برای به دست آوردن ظرفیت واقعی یک هارد، عدد اسمی آن را (مثلا ۵۰۰ گیگ) سه بار ضرب در ۱۰۰۰ و بعد سه بار تقسیم بر ۱۰۲۴ کنید. به این ترتیب درمی‌یابید که حجم یک هارد که اسما ۵۰۰ گیگی است، معادل ۴۶۵ گیگابایت است.
کسب اطلاعات تکمیلی با مطالعه درباره سایر موضوعات
همواره تاکید کرده‌ایم که کاربران لپتاپ، برای کسب اطلاعات جامع درباره هر موضوع، می‌توانند راجع به موضوعات مشابه آن نیز مطالعه کنند. این کار دایره اطلاعات فرد را گسترش می‌دهد. از این رو، خواندن مقالات ذیل را به شما پیشنهاد می‌کنیم:
- نحوه خالی کردن درایو C و پاک کردن فایل های اضافی + راهکار کاربردی
- از کجا بفهمیم لپ تاپ پورت M2 دارد؟ + معرفی پورت M2
- آیا استفاده همزمان از هارد SSD و HDD در لپ تاپ کار درستی است؟ + معرفی مزایا
- مقایسه عمر هارد SSD با عمر هارد HDD + راهکارهای افزایش طول عمر هارد HDD
- از کجا بفهمیم لپ تاپ پورت M2 دارد؟ + معرفی پورت M2
حرف آخر: یک مسئله شیرین ریاضی… تفاوت ظرفیت اسمی هارد با ظرفیت واقعی آن!!
حالا حتما برای این سوال تعجب‌آور که چرا حجم یک هارد ۵۰۰ گیگ واقعا ۵۰۰ گیگ نیست، جواب خود را یافته باشید. فارغ از این مسائل، توصیه می‌کنیم با رعایت نکات اصولی مقالات آموزشی، از لپتاپ خود به خوبی مراقبت کنید تا جلوی بروز آسیب‌های مختلف را بگیرید؛ آسیب‌هایی که ممکن است شما را به تعمیرات لپتاپ وادار کنند. فارغ از این موضوع، در صورتی که با مشکلاتی در لپتاپ خود مواجه شدید که قادر به حل آن‌ها نیستید، می‌توانید (برای دریافت مشاوره رایگان تعمیر لپ تاپ)، با کارشناسان لپتاپ اسکرین تماس حاصل فرمایید.
تاریخ آپدیت:
سی‌ویکم شهریور ۱۴۰۴
اشتراک گذاری
هر کسی که به‌عنوان یک کاربر معمولی از لپتاپ استفاده میکنه، به آموختن یک سری مهارتهای کاربردی نیاز داره؛ مهارت‌هایی که آشنایی با اون‌ها باعث میشه موقع روبه‌رو شدن با بسیاری از مشکلات روزمره کار با رایانه، خودتون مسئله رو حل بکنید.
برای مثال «بهترین کاری که موقع ریختن آب روی لپتاپ میشه انجام داد چیه؟» یا اینکه «وقتی سیستم هنگ میکنه، چه کار باید کرد؟» برای افرادی هم که حرفه‌ای‌تر هستند، مسائل جذاب دیگه‌ای وجود داره؛ مثل اینکه «باتری بایوس کجای لپ‌تاپه؟» یا اینکه: «کابل فلت تصویر چیه؟ آیا میشه عوضش کرد؟»
سامان فریدی، مدیر لپتاپ اسکرین، شما رو به مطالعه مجموعه مقالات «مهارتهای کاربری» دعوت میکنه تا ضمن آشنایی با مهم‌ترین مهارتهای موردنیاز، پاسخ بسیاری از سؤال‌هاتون رو بگیرید.
پربازدیدترین‌ها
لپتاپ اسکرین با هدف تسهیل در فرآیند تعمیرات لپتاپ و فروش قطعات اورجینال لپتاپ فعالیت خود را از یک دهه گذشته آغاز نموده است. خدمات متنوعی نظیر مشاوره رایگان تعمیرات لپتاپ، فروش ال‌سی‌دی اورجینال لپتاپ، تعمیر اختصاصی قاب لپتاپ، فروش قطعات لپتاپ و … بخشی از خدمات لپتاپ اسکرین است.
ارتباط با ما
تهران، خیابان ولیعصر، تقاطع طالقانی، مجتمع نور تهران، طبقه چهارم تجاری واحد 12003 – کدپستی: 1416799646
شماره تلفن: 88227256-021 و 88226237-021
تلگرام، واتس‌اپ و ایتا : 7980 130 0901
شنبه تا چهارشنبه 9:30 تا 18:30 و پنجشنبه 9:30 تا 14
ارسال قطعات چگونه است؟
از اینکه لپتاپ اسکرین را برای خرید قطعات لپتاپ انتخاب کردید سپاسگزاریم. تمامی محصولات فروشگاه اورجینال و اصلی بوده که از طریق پست پیشتاز، تیپاکس، چاپار و پیک موتوری برای شما ارسال می‌شود همچنین در قسمت قوانین و مقررات می‌توانید بیشتر با نحوه ارسال ما آشنا بشوید. تیم پشتیبانی ما سفارشات را به موقع ارسال می‌کند و اگر نیاز به مشاوره پیش از خرید خود دارید می‌توانید با کارشناسان ما صحبت کنید.