معرفی انواع حافظه SSD + مقایسه هاردهای SSD

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که کاربران هنگام ارتقای لپ‌تاپ خود انجام می‌دهند، قرار دادن حافظه یا هارد SSD در سیستم است. این کار ضمن کاهش استهلاک قطعات مرتبط، موجب افزایش سرعت عملکرد سیستم و کم شدن حرارت داخلی دستگاه می‌‌شود. اما ممکن است این سوال پیش بیاید که: «هارد SSD چیست؟»/ «آیا حافظه SSD گونه‌های مختلفی دارد؟» در این مقاله، ضمن پرداختن به پاسخ این سوالات، انواع حافظه SSD را به شما معرفی کرده‌ایم.

هارد SSD چیست؟

حتما تا به حال درباره هارد یا همان حافظه داخلی دستگاه خود شنیده‌اید؛ قطعه‌ای که کل اطلاعات و داده‌های شما را در خود جای داده است. در واقع نام این قطعه دیسک درایو سخت (Hard Disk Drive) است که به اختصار آن را هارد HDD می‌خوانند. حافظه داخلی، در واقع نقطه مقابل حافظه خارجی (external)‌ است؛ قطعا تاکنون از انواع هارد خارجی/ اکسترنال یا فلش مموری برای انتقال داده‌ استفاده کرده‌اید.

هر چه گنجایش هارد داخلی بیشتر باشد، فضای بیشتری برای ذخیره‌سازی داده‌ها و البته سرعت بیشتر کار با سستم فراهم می‌آید. حتما می‌دانید که برای اندازه‌گیری حجم هارد از واحد گیگابایت (GB) استفاده می‌شود. البته امروزه هاردهایی با حجم بیش از یک ترابایت هم در سیستم‌ها به کار گرفته می‌شوند.

نسل جدیدی از حافظه‌های داخلی در دهه گذشته به کار گرفته شده‌اند که از آن با عنوان هارد SSD یاد می‌کنند. SSD مخفف عبارت solid state drive است. در این نوع هارد سرعت خوانده شدن داده‌ها به واسطه نوع تراشه‌ها بسیار سریع‌تر از هاردهای HDD است؛ ضمن اینکه به واسطه فعالیت هارد اس.اس.دی گرما و حرارت کمتری تولید می‌شود. به این ترتیب ضمن کاهش استهلاک، سرعت کار و پردازش داده‌ها نیز افزایش می‌یابد. درمجموع، سرعت، قدرت و عمر این نوع هارد بیشتر است.

تنها نقطه قوت هارد HDD نسبت به SSD، فضای بیشتر ذخیره‌سازی است. معمولا برای استفاده توأمان از مزایای هر دو هارد، پیشنهاد می‌‌شود که هارد HDD خود را به جای دی‌وی‌دی رایتر بگذارید. به این ترتیب DVD ROM از سیستم جدا می‌شود، هارد قدیمی جای آن را می‌گیرد و هارد SSD نیز به جای آن می‌نشیند. برای استفاده از DVD نیز می‌توانید از یک درایو نوری اکسترنال استفاده کنید.

اتصال حافظه SSD به مادربرد

مسئله مهمی که در نحوه کاربرد هارد SSD در سیستم مطرح می‌شود، چگونگی اتصال آن به مادربرد است. اتصال درایوهای حافظه و قطعات مختلفی که برای انتقال داده به سیستم وصل می‌شوند، معمولا از طریق کابل‌های مخصوص انجام می‌شود؛ کابل‌هایی که ضمن متصل کردن سخت‌افزار مورد نظر، از انتقال داده نیز پشتیبانی می‌کنند. مقوله نوع انتقال داده، تأثیر بسزایی در فرایند تحول انواع حافظه SSD داشته است. بنابراین پیش از آنکه با مدل‌های مختلف هارد اس اس دی آشنا شوید، باید درباره کابل ساتا (SATA) بیشتر بدانید.

کابل ساتا چیست؟

کلمه SATA مخفف عبارت Serial Advanced Technology Attachment است. این کابل برای اتصالات مادربرد و انواع درایوها به کار می‌رود. هرچند سرعت انتقال داده با کمک این کابل بیشتر از انتقال با فناوری‌های قدیمی‌تر (مانند PATA) می‌باشد، اما فناوری‌های جدیدتری هم هستند که بدون استفاده از ساتا، سرعت بیشتر و عملکرد بهتری را رقم می‌زنند. درواقع همین فناوری‌ها هستند که گونه‌های مختلف حافظه SSD را رقم زده‌اند. در ادامه به معرفی و مقایسه انواع هارد SSD پرداخته‌ایم.

معرفی انواع حافظه SSD

چنانکه ذکر شد، مهم‌ترین شاخص در دسته‌بندی انواع حافظه SSD، نحوه اتصال آن‌ها به مادربرد است. البته مسائل دیگری نیز در این میان دخیل هستند. در ادامه به معرفی مدل‌های مختلف SSD می‌پردازیم.

حافظه SATA SSD

همان طور که از نام این نوع SSD برمی‌آید، نحوه اتصال این مدل صرفا از طریق کابل ساتا صورت می‌گیرد. سرعت عملکرد و انتقال داده از این طریق، چیزی معادل ۶۰۰ مگ بر ثانیه است؛ در حالی که مدل‌های مبتنی بر انتقال بدون ساتا، به سرعت ۳.۵ گیگ بر ثانیه نیز می‌رسند.

هارد SSD M2 (دو شیار)

این مدل از حافظه اس اس دی، اولین نمونه از تکنولوژی جدید است که بدون استفاده از کابل SATA نیز قابلیت اتصال به مادربرد دارد. در حقیقت، این نوع SSD هم از تکنولوژی ساتا پشتیبانی می‌کند، هم قابلیت قرار گرفتن بدون کابل روی مادبرد را دارد. قطعات و درایوهایی که بدون کابل به مادربرد متصل می‌شوند، مستقیما روی اسلات مورد نظر می‌نشینند. مقصود از اسلات، سوکت یا پورتی است که سخت‌افزار روی آن قرار می‌گیرد و به مادربرد متصل می‌شود.

حافظه اس اس دی NVME (هارد SSD تک‌شیار)

کلمه NVME مخفف عبارت Non-Volatile Memory Express و یکی از انواع حافظه SSD محسوب می‌شود. این مدل، فقط قابلیت اتصال مستقیم به مادربرد را دارد. یعنی با کمک رابط استاندارد PCIe روی اسلات مادربرد می‌نشیند. چنانکه ذکر شد، این مدل اس اس دی، سرعت عملکرد و انتقال بسیار بیشتری نسبت به SATA SSD دارد. سرعت آن، حتی به حدود ۳.۵ گیگ بر ثانیه هم می‌رسد. ضمنا حجم این نوع SSD بسیار بیشتر از SSDهای قدیمی‌تر است و به چند ترابایت هم می‌رسد.

در کنار تمام این مزایا باید به این نکات نیز اشاره کرد که NVME SSD ممکن است در سیستم‌های قدیمی‌تر پشتیانی نشود. همچنین در حال حاضر، قیمت‌ گران‌تر (نسبت به مدل‌های قدیمی‌تر) شاید بعضی کاربران را از انتخاب آن هنگام ارتقای سیستم، منصرف کند.

سایر تکنولوژی‌های کاربردی در انواع حافظه SSD

علاوه بر فاکتور نحوه اتصال SSD به مادربرد، شاخص‌های دیگری نیز در دسته‌بندی‌های مربوط به آن وجود دارد. علاقه‌مندان در این زمینه می‌توانند درباره این تکنولوژی‌ها در تولید SSD نیز مطالعه کنند: تکنولوژی Single Level Cell موسوم به SLC، تکنولوژی Multi Level Cell موسوم به MLC و غیره.

حرف آخر: ارتقا به نحو احسن… بهترین گزینه رو انتخاب کن!

هرچند ممکن است هنگام ارتقای سیستم ترجیح دهید، خیلی هم به خرج نیفتید؛ اما تقبل بعضی هزینه‌ها در درازمدت به کار می‌آید. برای مثال SSD تک‌شیار با توجه به فضای کمتری که روی مادربرد اشغال می‌کند و سرعت بسیار بیشتری که دارد (و صد البته حجم ظرفیتی بسیار بیشتر نسبت به هارد معمولی) می‌تواند مزایای زیادی برای کاربران داشته باشد. امیدواریم با به کار بستن آموزه‌های این مقالات، در راستای نگهدای درست و جلوگیری از آسیب به سیستم خود بکوشید؛ آسیب‌هایی که ممکن است منجر به تعمیر مادربرد لپ‌تاپ شوند.