آموزش تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ + معرفی آنتی ویروس

یکی از مسائلی که از بدو همه‌گیر شدنِ استفاده از کامپیوتر، ذهن کاربران را به خود مشغول می‌داشت، محافظت از سیستم در برابر ویروس‌ها بوده است. امروزه کاربران لپتاپ نیز برای محافظت از سیستم خود در برابر انواع ویروس (virus)، بدافزار (malware)، باج افزار (ransomware) تروجان (Trojan) و… دغدغه‌های زیادی دارند. اینجاست که مسئله تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ، موضوعیت پیدا می‌کند. در این مقاله، ضمن پرداختن به موضوع مذکور، به سوالات ذیل پاسخ داده‌ایم: «چگونه مشکل ویروسی شدن لپ تاپ را برطرف کنیم؟/ نشانه اصلی برای تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ چیست؟/ آیا استفاده از انتی ویروس لپ تاپ توصیه می‌شود؟/ مهم ترین علائم ویروسی شدن لپ تاپ چه هستند؟»

لُبّ کلام درباره ویروسی شدن لپ تاپ

پیش از آنکه به صورت مفصل درباره تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ و مسائل جانبی آن (مانند: استفاده از انتی ویروس لپ تاپ/ علائم ویروسی شدن لپ تاپ و..) توضیح دهیم، می‌خواهیم اصل مطلب را در این زمینه بیان کنیم. به این ترتیب، در همین ابتدای مقاله، به نکات کلیدی پی می‌برید و ادامه نوشته را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.

اول باید درباره این سه اصطلاح بیشتر بدانید و آن‌ها را با هم اشتباه نگیرید:

بدافزار/ ویروس/ تروجان

به طور کلی، بدافزار اعم از ویروس و تروجان است و شامل هر دوی آن‌ها می‌شود. اما ویروس و تروجان با یکدیگر متفاوت‌اند که در طول مقاله به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

مطلب دیگر اینکه برای جلوگیری از آلوده شدن سیستم به فایل‌ها ویروسی و… باید این اقدامات را همواره انجام دهید و در نظر داشته باشید:

• چک کردن عملکردهای در حال اجرا
• پایش عملکرد سیستم
• تغییر شکل فایل‌ها و فولدرها

در ادامه مقاله،‌ به صورت جامع و مفصل درباره همه این موارد و راهکارهای جلوگیری از ویروسی شدن لپ تاپ، توضیح داده‌ایم.

مقصود از ویروس کامپیوتری چیست؟ با مهم‌ترین اصطلاحات این مقوله آشنا شوید!

پیش از آنکه به موضوع اصلی مقاله و نحوه تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ بپردازیم، بهتر است با مهم‌ترین اصطلاحات این مقوله آشنا شویم. احتمالا تا به حال با اصطلاحاتی از قبیل بدافزار، ویروس، تروجان و… آشنا شده‌اید. بنابراین حتما این سوال برای شما ایجاد شده است که هر یک از این موارد به چه معنا هستند؟ در ادامه درباره مهم‌ترین اصطلاحات مربوطه توضیح داده‌ایم:

• بدافزار (malware)
• ویروس (virus)
• تروجان (Trojan)
• سایر اصطلاحات: باج‌ افزار (ransomware)، جاسوس افزار (spyware) و غیره.

در ادامه درباره هر یک از موارد فوق توضیح داده‌ایم.

بدافزار (malware) چیست؟

به طور کلی هر گونه داده و فایل آلوده که از طرق مختلف به سیستم راه می‌یابد و موجب ایجاد اختلال و مشکل می‌شود، بدافزار نامیده می‌شود. بدافزارها ممکن است قالب‌های مختلفی داشته باشند. در این میان می‌توان به دو گونه خاص، یعنی ویروس‌ها و تروجان‌ها اشاره کرد. در ادامه ضمن تعریف هر یک از آن‌ها، فرق ویروس و تروجان را درخواهید یافت.

ویروس کامپیوتری (virus) چیست؟

چنانکه ذکر شد، ویروس‌ها یک نوع بدافزار هستند. اما فرق آن‌ها با سایر بدافزارها این است که قابلیت‌ تکثیرپذیری دارند و می‌توانند سایر فایل‌ها را نیز آلوده کنند تا به اهداف ثانویه خود برسند. اینجاست که کاربران باید ضمن آشنایی با روش‌های تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ، از گسترش آسیب جلوگیری کنند.

تروجان (Trojan) چیست؟

تروجان نیز نوعی بدافزار است. اما فرق اساسی آن با ویروس این است که تکثیر نمی‌شود و سایر فایل‌ها را آلوده نمی‌کند. تروجان معمولا مخفی است و ناگهان خود را ظاهر می‌سازد. به همین دلیل نام تروجان (Trojan) روی آن نهاده شده است. این نام برگرفته از نام اسب تروآ (تروجان) است که در حماسه انه‌ئید به آن اشاره شده است. تروجان کامپیوتری هم دقیقا مثل اسب تروجان کار می‌کند. یعنی با ظاهری فریبکارانه، مثل یک فایل معمولی (با پسوند exe، com، bat یا غیره) به سیستم شما نفوذ می‌کند. بعد به اهداف از پیش تعیین‌شده حمله می‌کند. فرق دیگر تروجان با ویروس این است که تکثیر نمی‌شود؛ بلکه به طور خاص اهداف خود را با حمله به سیستم عامل یا نصب برنامه‌های خاص محقق می‌سازد.

آشنایی با سایر اصطلاحات ازقبیل: باج‌ افزار (ransomware) و جاسوس افزار (spyware)

اما انواع بدافزارها (اعم از ویروس و تروجان) بسته به اهدافی که دارند در دسته‌های مختلف گنجانده می‌شوند. برخی بدافزارها جهت دزدیدن اطلاعات و سوءاستفاده از آن‌ها (با اهداف مختلف) طراحی شده‌اند. این بدافزارها به طور کلی شامل انواع جاسوس افزار (موسوم به spyware) می‌شوند. برخی بدافزارها نیز برای سرقت اطلاعات و سپس باج گرفتن از کاربران طراحی شده‌اند که در اصطلاح به آن ها باج افزار (ransomware) می‌گویند.

غیر از اصطلاحات مذکور، اصطلاحات تخصصی زیاد دیگری از قبیل کرم (worm) و… نیز وجود دارند که هر یک تعریف دقیقی دارند. اما مهم‌تر از دانستن همه این‌ها، آشنایی با شیوه تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ است. در ادامه، ضمن پرداختن به این موضوع درباره آثار زیان‌‌بار ویروس‌ها و… توضیح خواهیم داد.

ویروس‌ها چگونه به سیستم شما راه می‌یابند؟ + دلایل ویروسی شدن لپ تاپ

شایع‌ترین دلیل ویروسی شدن لپتاپ، سرایت مستقیم داده‌های آلوده به سیستم از طریق فلش مموری یا هارد است. اینجاست که اهمیت استفاده از شیوه‌های امن (safe) جهت بازگشایی حافظه جانبی (مثل هارد external و فلش مموری) اهمیت می‌یابد. علاوه بر این، اقداماتی از قبیل: دانلود فایل‌های مشکوک از فرستنده‌های ناشناس در بستر نامه‌های الکترونیک (مانند هرزنامه‌ها موسوم به spam) و نصب درایور یا دانلود برنامه‌های مختلف از طریق سایت‌های غیرمعتبر، می‌توانند از عوامل ویروسی شدن سیستم باشند.

بدافزارها چه آسیب‌هایی به رایانه وارد می‌کنند؟ + نشانه‌های ویروسی شدن لپ تاپ

تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ از آن جهت خیلی مهم است که جلوگیری نکردن از آن، باعث بروز مشکلات بسیار زیادی می‌شود. در ادامه به مهم‌ترین آسیب‌هایی که به واسطه انواع ویروس و تروجان به سیستم وارد می‌شود، اشاره کرده‌ایم. ضمن اینکه در حاشیه هر آسیب، به نشانه‌های بروز آن نیز پرداخته‌ایم:

ایجاد مشکل در عملکرد سیستم:

مانند کند شدن لپتاپ، هنگ کردن سیستم، خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ یا دیر روشن شدن کامپیوتر، کند شدن سرعت اینترنت و…

تغییر شکل فایل‌ها و فولدرها و از دست رفتن برخی داده‌ها:

گاهی ممکن است با به هم ریختگی فایل‌ها، عوض شدن شکل پوشه‌ها (folders) و مسائلی از این دست مواجه شوید. در این حالت ممکن است باز کردن برخی فولدرها غیرممکن شود و حتی در عمل برخی از فایل‌های ضروری خود (مانند فایل‌ها نوشتاری، ویدئویی و صوتی) را از دست بدهید.

خطر دانلود ناخواسته برنامه‌های خطرناک:

چنانکه ذکر شد، یکی از مهم‌ترین اهداف بدافزارهای جاسوسی و باج افزارها، به سرقت بردن اطلاعات آن‌هاست. در این راستا، ممکن است کاربران به دانلود برنامه‌های ناخواسته‌ واداشته شوند. بنابراین اگر دیدید برنامه‌ای در فهرست برنامه‌های شما قرار گرفته است که خودتان دانلود نکرده‌اید؛ یا اگر عملکرد غیرمعمولی را مشاهده کردید، منشا آن را پیگیری کنید.

مهم‌ترین راهکارهای تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ

در قسمت قبلی مقاله، ضمن اشاره به آسیب‌هایی که ویروس به سیستم وارد می‌کند، به نشانه‌های تشخیص هر یک اشاره کردیم. اما با جمع‌بندی همه موارد فوق، چند نکته دیگر را نیز ارائه می‌دهیم:

چک کردن عملکردهای در حال اجرا

خوب است که برای پایش همیشگی عملکرد سیستم، مانند یک کاربر حرفه‌ای عمل کنید. جهت انجام این کار، می‌توانید گاهی وارد task manager شوید. برای این کار، کافی است روی نوار وظیفه (taskbar) راست کلیک کنید و بعد روی گزینه task manager کلیک نمایید. بعد در قسمت process کل برنامه‌های در حال اجرا را می‌بینید. در قسمت startup هم عملکردهایی که به محض روشن شدن سیستم، به صورت خودکار فعال می‌شود درج شده‌اند. اگر در این میان، اسم مشکوکی مشاهده کردید، از یک تکنسین حرفه‌ای کمک بگیرید.

پایش عملکرد سیستم

بررسی وضعیت عملکرد رایانه فقط محدود به پایش عمکلرد CPU و RAM نمی‌شود. در صورت کند شدن سیستم یا شنیدن صداهای غیرمعمول، باز شدن پاپ آپ‌های غیرعادی و… حتما به تکنسین حرفه‌ای مراجعه کنید. زیرا ممکن است پای یک ویروس در میان باشد. مسئله قابل توجه دیگر در این زمینه این است که: گاهی بروز مشکلات ناشی از ویروسی شدن رایانه، باعث فشار مضاف به سیستم و بروز نشانه‌های ثانویه مانند: صدای زیاد فن لپ تاپ یا اختلال در تصویر می‌شود.

تغییر شکل فایل‌ها و فولدرها

چنانکه ذکر شد، تغییر شکل یافتن برخی فایل‌ها و باز نشدن فولدرها هم می‌تواند از نشانه‌های ویروسی شدن سیستم باشد. همچنین ممکن است در اجرای برخی فایل‌ها نیز تغییراتی نمایان شود. مثلا ممکن است گوشه برخی فایل‌های تصویری (با پسوند jpeg) یک عبارت غیرمعمول نوشته شود. چنین حالتی ممکن است ناشی از عملکرد یک بدافزار یا تروجان باشد.

روش‌های جلوگیری از ویروسی شدن رایانه

فارغ از اینکه چه آنتی ویروسی روی سیستم خود نصب کرده‌اید، توصیه‌های ذیل را جهت جلوگیری از ویروسی شدن لپتاپ به کار ببندید:

• هنگامی که یک حافظه جانبی (مثل فلش مموری) را به سیستم خود وصل می‌کنید، آن را به صورت اتوران باز نکنید. اگر از برنامه‌های باز کردن امن (safe open) استفاده نمی‌کنید، موقع اتصال فلش ابتدا وارد فضای مای کامپیوتر یا this PC شوید. بعد از ستون سمت چپ درایو مورد نظر را باز کنید و از دبل کلیک روی آیکون اصلی آن بپرهیزید.
• اگر به هر دلیل آنتی ویروس یا defender را موقتا غیرفعال می‌کنید، بعدا دوباره آن را فعال نمایید.
• برای به‌روز ماندن در زمینه تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ از مشورت کارشناسان حرفه‌ای استفاده کنید.
• برای جلوگیری از ویروسی شدن رایانه، می‌توانید از آنتی‌ویروس‌های حرفه‌ای و معتبر استفاده کنید.

استفاده از آنتی ویروس برای جلوگیری از ویروسی شدن لپتاپ

چنانکه ذکر شد، کاربران می‌توانند با استفاده از روش‌های فوق، به خوبی جلوی نفوذ انواع بدافزار به سیستم خود را بگیرند. در این میان می‌توانید با اکتیو و به روز نگه داشتنِ ویندوز ۱۰ از مزایای ابزار داخلی آن (widows defender) استفاده کنید. همچنین کاربران می‌توانند با مشورت کارشناسان حرفه‌ای در صورت لزوم اقدام به استفاده از آنتی ویروس معتبر و حرفه‌ای مانند: کاسپر اسکای (Kaspersky) و ESET NOD32 Antivirus کنند.

سوالات کاربردی و متداول درباره تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ

پس از ذکر مهم ترین مطالب درباره ویروسی شدن لپ تاپ و مسائل جانبی آن (مانند علائم ویروسی شدن لپ تاپ و اهمیت استفاده از انتی ویروس لپ تاپ) با ذکر چند سوال و جواب رایج و پرتکرار، به مرور مطالبی می‌پردازیم که در طول مقاله ذکر شد.

مهم ترین علائم ویروسی شدن لپ تاپ چه هستند؟

در این باره می‌توان به این موارد اشاره کرد: ایجاد مشکل در عملکرد سیستم/ تغییر شکل فایل‌ها و فولدرها و از دست رفتن برخی داده‌ها/ دانلود ناخواسته برخی برنامه‌ها/ خاموش شدن ناگهانی سیستم و…

بهترین راهکارها برای جلوگیری از ویروسی شدن لپ تاپ چه هستند؟

هنگام اتصال حافظه‌های جانبی (فلش مموری و…) به سیستم خود، موارد ایمنی را رعایت کنید/ اگر به هر دلیل انتی ویروس لپ تاپ یا defender را موقتا غیرفعال می‌کنید، پس از انجام اقدام مورد نظر، آن را مجددا فعال کنید./ برای تشخیص ویروسی شدن سیستم، همواره هنگام سرویس لپ تاپ، بررسی‌های لازم را انجام دهید.

حرف آخر: تشخیص ویروسی شدن لپ تاپ با لپ‌تاپ اسکرین

امیدواریم با استفاده از مطالب این مقاله به خوبی بتوانید جهت حفاظت از سیستم خود برابر انواع بدافزار اقدام کنید. توصیه می‌کنیم با خواندن مقالات لپ‌تاپ اسکرین، مهارت‌های کاربری خویش را در زمینه استفاده از لپتاپ افزایش دهید.

تاریخ آپدیت:
دهم آذر ۱۴۰۴