درباره انواع صفحه نمایش لپ تاپ، قابلیتها و ویژگیهای مختلفی وجود دارد که ممکن است آنها را با هم اشتباه بگیرید؛ دراینرابطه، احتمالا عناوین و اسامی مختلفی درباره صفحه لپ تاپ شنیدهاید. مانند: LCD، IPS و… حال هریک از این نمونهها، خصوصیات و ویژگیهایی دارند؛ ویژگیهایی که هر کدام، با شاخص متفاوتی معرفی میشوند. از قبیل: نرخ تازهسازی (refresh rate)، زمانپاسخدهی چیست (response times) و موارد دیگر. علاوه بر همه اینها بعضی ویژگیهای ظاهری هم هستند که در انتخاب شما تأثیرگذارند. مهمترین این ویژگیها، ابعاد صفحهنمایش است که با واحد اینچ اندازهگیری میشود. در نظر داشتن این آیتمها در کنار هم به شما در تشخیص انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ کمک میکنند. در این مقاله به موضوعات مذکور پرداختهایم.
کوتاه، مفید و مختصر درباره انواع صفحه نمایش لپ تاپ
پیش از آنکه به صورت جامع به موضوع انواع صفحه لپ تاپ و مطالب مربوط به آن بپردازیم، لُبّ کلام را در این زمینه بیان میکنیم. به این ترتیب، در همین ابتدای مقاله نکات کلیدی را دریافت میکنید و ادامه مطلب را با ذهنیت بهتری خواهید خواند.
شاید تا به حال درباره کیفیت تصویر و عملکرد نمایشگر لپتاپ خود، اصطلاحات مختلفی را شنیده باشید؛ اصطلاحاتی از قبیل SD، HD، FHD، ۴k و غیره. در این میان ممکن است با نامها و انواع مختلفی روبهرو شده باشید که گویای تکنولوژی ساخت پنل یا نور پسزمینه هستند؛ مانند LCD، LED، IPS و غیره. اگر از کاربران حرفهای نباشید، ممکن است با شنیدین این اصطلاحات و عناوین، سردرگم شوید؛ آنگاه هنگام انتخاب یک لپتاپ با نمایشگر مناسب، به مشکل برخورد کنید. اما برای آگاهی از این موارد، ابتدا بهتر است درباره همه آنها یک دستهبندی داشته باشید. درواقع باید بدانید که هریک از این اصطلاحاتی که میشنوید، ذیل یک دستهبندی خاص قرار میگیرند.
دستههای بندیهای اصلی برای انواع صفحه لپ تاپ
برای آنکه اصطلاحات مختلف مربوط به نمایشگر لپ تاپ را بهتر بیاموزید، میتوانید این دستهبندی را در نظر بگیرید.
- دسته اول شامل اصطلاحاتی است که به تکنولوژی نور پسزمینه اشاره دارند. اینجاست که عباراتی از قبیل: LCD، LED، OLED، AMOLED و… را میشنوید.
- دسته دوم، عناوینی هستند که به تکنولوژی ساخت پنل نمایشگر اشاره دارند. اینجاست که واژههای نمایشگر TFT، پنل TN، صفحه نمایش IPS، مانیتور VA و صفحه نمایش PLS به گوشتان خواهد خورد.
- دسته سوم؛ در کنار موارد فوق، رزولوشن مانیتور لپتاپ را نباید از یاد برد. اینجاست که اصطلاحات SD، HD، فول اچدی (FHD)، ۴K و… مطرح میشود و میزان رزولوشن با اعداد و تعداد پیکسل در طول و عرض (مانند ۴۸۰ در ۷۲۰) بیان میشود.
- دسته چهارم: اینجاست که مسئله نرخ تازهسازی یا رفرش ریت (refresh rate) مطرح میشود. منظور از این اصطلاح، تعداد تصاویر یا تعداد قابهایی است که یک نمایشگر در عرض یک ثانیه میتواند نمایش بدهد؛ این عدد به صورت بسامد تعداد فریم (frame) بر ثانیه و بر حست هرتز (Hz) محاسبه میشود. به این ترتیب، نمایشگرهایی با رفرش ریت۶۰ هرتز، ۱۲۰ هرتز، ۱۴۴ هرتز، ۲۴۰ هرتز و ۳۰۰ هرتز مطرح میشوند.
در کنار همه این موارد، مسائل دیگری از قبیل زاویه دید و… هم مطرح است. در ادامه مقاله، به تفصیل درباره مهمترین مطالب راجع به انواع صفحه لپ تاپ، توضیح خواهیم داد.
مهمترین شاخصها برای تشخیص انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ
برای تشخیص نوع صفحه نمایش لپ تاپ و کیفیت آن، و خرید بهترین لپ تاپ اقتصادی شاخصها و معیارهای متفاوتی وجود دارد. در این مقاله براساس فاکتورهای ذیل، انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ را بررسی خواهیم کرد:
- نور پسزمینه صفحه نمایش
- تکنولوژی ساخت پنل نمایشگر
- رزولوشن مانیتور لپتاپ
- نرخ تازهسازی صفحهنمایش
- زاویه دید نمایشگر
- سایر قابلیتها برای تشخیص کیفیت مانیتور
نور پسزمینه
یکی از مهمترین شاخصها در دستهبندی نمایشگرها، همین نکته است. در این زمینه عموماً با دو اصطلاح LCD و LED مواجه میشویم. فرایند انتقال و انعکاس نور و کیفیت ساطع شدن آن تفاوتهای انواع پنل نمایشگر را از این حیث رقم میزند. در ادامه به توضیح این موارد خواهیم پرداخت:
- صفحهنمایش LCD
- نمایشگر LED
- صفحهنمایش OLED
- نمایشگر AMOLED
صفحه نمایش LCD
عنوان LCD مخفف عبارت liquid crystal display میباشد. چنانکه از این عبارت برمیآید، این نوع نمایشگر حاوی کریستالهای مایع است. به این ترتیب در ساختار پنلهای ال سی دی، از این مواد برای انتشار نور پسزمینه استفاده میشود. اما نکته قابلتوجه این است که در ساختار این نوع نمایشگر، لزوما به نور پسزمینه برای نمایش پیکسلها نیاز است. هرچند پنلهای ساده LCD نسبت به پنلهای بعدی امتیازات کمتری دارند؛ اما مهمترین امتیاز آنها قیمت ارزانتر است.
نمایشگر LED
تفاوت اصلی این نوع صفحه نمایش، این است که در ساختار آن نیازی به نور پسزمینه وجود ندارد؛ چون خود پنل دارای دیودهای ساطعکننده نور است. کلمه LED مخفف عبارت Light Emitting Diode Display میباشد.
صفحه نمایش OLED
این نوع پنل هم مانند LED دارای دیودهای ساطعکننده نور است؛ تفاوت آن در فرایندهای انتقالی و انعکاسی است که با کیفیت بهتر و مزایای بیشتر همراه است. عبارت OLED مخففOrganic Light Emitting Diode است.
نمایشگر AMOLED
این نوع پنل نمایشگر، پیش از این بیشتر در صفحه نمایش تلویزیون و تلفن همراه به کار میرفت. هرچند امروز وارد بازار تولید نمایشگر لپتاپ هم شده است. کلمه AMOLED از عبارت Active Matrix Organic Light Emitting Diode گرفته شده است. در واقع همان ساختار نور پسزمینه اُ ال ای دی است که از یک ماتریس فعال برای آدرسدهی پیکسلها استفاده میکند. این نوع نمایشگر، ضمن بهبود کیفیت تصویر، باعث بهینهسازی مصرف نیز میشود.
مسئله مهمی که در این قسمت باید به آن اشاره کرد این است که: برای انتخاب لپتاپ با تصویر خوب، مهمتر از کیفیت نور پسزمینه، تکنولوژی ساخت پنل آن است. در ادامه این مقاله به انواع تکنولوژی ساخت اشاره کردهایم تا با در نظر داشتن آن و سایر فاکتورها، برای انتخاب درست اقدام کنید.
تکنولوژی ساخت پنل نمایشگر
چنانکه اشاره شد، برای تشخیص انواع کیفیت صفحه نمایش و انتخاب درست، فقط نباید به نور پسزمینه بسنده کرد؛ مهمتر از آن، تکنولوژی ساخت پنل نمایشگر است. ساختار پنل، بیشترین تأثیر ممکن را در خروجی تصویر دارد. اینکه در ساخت آن از چه تکنولوژی بهره برده شده است، بسیار تعیینکننده است. همه پنلهایی که در ادامه به آنها اشاره میکنیم، به لحاظ ساختار بک لایت/ back light (نور پسزمینه) از نوع LCD، LED و… هستند؛ اما در این قسمت، ملاک تکنولوژی ساخت آنهاست. در ادامه به معرفی این موارد خواهیم پرداخت:
- نمایشگر TFT
- پنل TN
- صفحه نمایش IPS
- مانیتور VA
نمایشگر TFT
این نوع پنل، در اولین نمایشگرهای LCD استفاده شده است. TFT مخفف عبارت thin film transistor میباشد. در ساختار این پنل، هر پیکسل به یک ترانزیستور متصل است.
پنل TN
TN مخفف عبارت Twisted Nematic است. استفاده از کلمه twist (به معنای پیچ و تاب خوردن) در نامگذاری این مدل به این دلیل است که: مایع کریستالی این پنل به واسطه ساختارش در دو لایه شیشهای تاب خورده است که این امر باعث بهبود کیفیت (بهویژه در مقوله نرخ تازهسازی) میشود. صفحه نمایش TN هم یکی از نمونههای قدیمیتر LCD است. به همین دلیل نسبت به مدلهای بعدی (مثل IPS) از زاویه دید محدودتر و دقت رنگ کمتری برخوردار است.
صفحه نمایش IPS
امروزه این نوع پنل، یکی از کاربردیترین انواع نمایشگر محسوب میشود که فواید زیادی به همراه دارد. IPS مخفف عبارت in plane switching است. چنانکه پیشتر ذکر شد، در ساختار LCD از کریستال مایع برای بازتابش نور استفاده میشود؛ این امر میتواند با اختلالهایی در تصویر و کیفیت رنگ همراه باشد. اما قابلیت سوئیچینگ در صفحه (in-plane switching) که به واسطه جابهجایی افقی کریستالها رخ میدهد، با کمترین اختلال تصویر را با مخاطب ارائه میدهد. به این ترتیب پشتیبانی از نورهای اصلی (RGB) به نحو احسن انجام میشود.
مانیتور VA
در این نوع پنل شاهد قرار گرفتن موازی کریستالها هستیم. در IPS کریستالها به صورت افقی قرار دارند؛ اما در این پنل کریستالهای موازی به صورت عمودی قرار گرفتهاند. به خاطر همین به آن VA (vertical alignment) میگویند. همین ویژگی باعث میشود که کانتراست و زاویه دید، بسیار بالا برود؛ هرچند دقت رنگ آن به اندازه IPS قوی نیست.
پس از آشنایی با انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ از لحاظ نور پسزمینه و تکنولوژی ساخت، میتوانیم بهتر تصمیم بگیریم. اگر به فراخور کارتان نیاز دارید که رنگها را بهتر از هم تمیز دهید (مثل گرافیستها) بهتر است از لپتاپی با نمایشگر IPS استفاده کنید. اگر زاویه بیشتر دید برایتان ملاک است (مثلا میخواهید فردی که کنارتان نشسته هم تصویر را با کیفیت ببیند) پنل VA گزینه خوبی است. در ادامه به برخی فاکتورهای دیگر نمایشگر که میتواند در انتخاب لپتاپ مورد نیاز به شما کمک کنید، اشاره میکنیم.
رزولوشن مانیتور لپتاپ
مقصود از رزولوشن (resolution) میزان وضوح تصویر نمایشگر است. واحد سنجش رزولوشن پیکسل است که بر مبنای پیکسل در اینچ (PPI: pixel per inch) سنجیده میشود. البه برای سنجش رزولوشن اصطلاح DPI (dot per inch) رایجتر است.
هرچه میزان رزولوشن بالاتر باشد، کیفیت تصویر نیز بهتر خواهد بود. میزان رزولوشن بر مبنای میزان پیکسل پشتیبانیشده در طول و ارتفاع صفحه سنجیده میشود. به این ترتیب صفحهای که ۴۸۰ پیکسل در ارتفاع و ۷۲۰ پیکسل در طول آن قرار میگیرد را ۴۸۰p یا SD (standard definition) مینامند. بعد از این، کیفیت HD و full HD (FHD) قرار دارد که در واقع ۷۲۰p و ۱۰۸۰p هستند. بعد از این هم کیفیت ۲k با ۱۴۴۰ پیکسل در ارتفاع و بیش از ۲۰۰۰ پیکسل در طول (۲۵۶۰p) قرار میگیرد و نهایتا نوبت به کیفیت ۴k (2160p*3840p) میرسد.
مسئلهای که در این قسمت بدیهی است، این است که اندازه مانیتور (به اینچ) با میزان رزولوشن متفاوت است. اما هرچه مانیتور بزرگتر باشد، با توجه به پهنه گستردهتر صفحهنمایش، کیفیت تصویر، رزولوشن بالاتری را میطلبد. از این رو، اهمیت میزان رزولوشن نمایشگر لپتاپ، بیش از پیش مشخص میشود.
برای آشنایی بیشتر با این مقوله، توصیه میکنیم مقاله «تعداد پیکسل صفحه نمایش لپ تاپ در انواع رزولوشن ها + تغییر رزولوشن صفحه نمایش» را بخوانید.
نرخ تازهسازی صفحهنمایش
مقصود از رفرش ریت نمایشگر یا نرخ نوسازی صفحه نمایش، تعداد تصاویری است که یک صفحه نمایش در عرض یک ثانیه میتواند نمایش بدهد؛ یعنی بسامد تعداد فریم (frame) بر ثانیه. در واقع رفرش ریت یا نرخ تازهسازی، یک واحد سنجش برای میزان توانایی ارائه تصویر نمایشگر بر ثانیه است. این واحد اندازهگیری بر مبنای هرتز (Hz) محاسبه میشود.
برای مثال مانیتوری که نرخ نوسازی آن ۱۲۰ هرتز است، قادر است در هر ثانیه ۱۲۰ تصویر نمایش دهد. این قاعده اندازهگیری، برای نمایشگر همه ابزارهای دیجیتال، مورد استفاده قرار میگیرد؛ یعنی برای سنجش رفرش ریت نمایشگر تلفن همراه، لپتاپ و همچنین مانیتور دسکتاپ نیز به کار میرود.
اما به صورت کاربردی، این میزان با نرخ مشخصی و به واحد هرتز معرفی میشود که هر یک به فراخور فعالیت کاربران، به کار میروند.
انواع نمایشگرهای موجود در بازار از لحاظ نرخ نوسازی عبارتاند از:
نمایشگر با رفرش ریت ۶۰ هرتز، ۱۲۰ هرتز، ۱۴۴ هرتز، ۲۴۰ هرتز و ۳۰۰ هرتز.
امروزه نمایشگر لپتاپهایی که کاربری عمومی دارند (برای انجام کارهای روزانه) معمولا دارای نرخ تازهسازی ۶۰ هرتز هستند. اما اگر به فراخور کارتان بیشتر به تماشای تصاویر ویدئویی و سریع میپردازید (مثل فیلم اکشن، بازی و…) باید از نمایشگرهایی استفاده کنید که نرخ تازهسازی بالاتری دارند. برای مثال افرادی که به بازیهای سهبعدی کامپیوتری میپردازند، قطعا به رفرش ریت ۲۴۰ هرتز نیاز دارند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، توصیه میکنیم مقاله «رفرش ریت نمایشگر چیست؟» را بخوانید.
زاویه دید نمایشگر
چنانکه پیشتر ذکر شد، گاهی ممکن است یک کاربر بخواهد افرادی غیر از خودش، صفحه نمایشگر را ببینند. به این ترتیب هر چه زاویه نمایش مانیتور بیشتر باشد، افرادی که از سایر زوایا به آن نگاه میکنند، تصویر بهتری خواهند دید. از مقوله زاویه دید با عنوان viewing angles یاد میکنند. معمولا پنلهای IPS و VA زاویه دید بهتری نسبت به ال سی دی معمولی دارند؛ این میزان میتواند به ۱۶۰، ۱۷۰ و حتی ۱۷۸ درجه هم برسد.
سایر قابلیتها برای تشخیص انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ
غیر از همه مواردی که بهتفصیل به آنها اشاره کردیم، گزینههای دیگری هم هست که به تشخیص انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ کمک میکند؛ مسائلی از قبیل: ابعاد لپتاپ، قابلیت HDR صفحه نمایش، زمان پاسخدهی، مات یا براق بودن صفحه نمایش و…. در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم.
ابعاد لپتاپ
مقوله اندازه صفحه نمایش لپتاپ یکی از تأثیرگذارترین گزینههاست. هر کس به اقتضای کارش و با در نظر داشتن مسئله جابهجایی لپتاپ، دستگاهی با ابعاد مناسب میخرد. ابعاد صفحه نمایش به اینچ اندازهگیری میشود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه توصیه میکنیم مقاله «ابعاد لپ تاپ به سانتی متر؛ ابعاد لپ تاپ ۱۵.۶ اینچ به سانتی متر چقدر میشود؟» را بخوانید.
ضمن اینکه مقوله نسبت نمایشگر (نسبت طول به عرض) هم در انتخاب تأثیرگذار است. بیشتر نمایشگرهای امرزی، نسبت ۱۶:۹ دارند. اما لپتاپهایی با نمایشگر ۳:۲ هم وجود دارند. (چیزی شبیه به مربع)
قابلیت HDR نمایشگر
برخی تصور میکنند HDR با مسئله رزولوشن و HD (high definition) ارتباط دارد. اما این واژه هیچ ارتباطی به وضوح تصویر ندارد؛ HDR مخفف عبارت high dynamic range است و نشاندهنده گستره رنگ و درخشندگی نمایشگر است. میزان درخشندگی و کانتراست در این نوع نمایشگر، بسیار بالاست.
زمانپاسخدهی چیست؟
مقصود از زمان پاسخدهی (response times) در صفحه نمایش، سرعت تغییر یک پیکسل از رنگی به رنگ دیگر است. قاعدتا هر چه این این امر سریعتر صورت بگیرد، تار شدن تصویر کمتر میشود. در کنار این مقوله، مسئله همگامسازی تطبیقی (adaptive sync) هم مطرخ میشود. آداپتیو سینک مبنی بر هماهنگی نرخ تازهسازی و خروجی کارت گرافیک است. این مسائل برای علاقهمندان گیم و بازی میتواند بسیار مهم باشد.
مات یا براق بودن صفحه نمایش
شاید تا به حال هنگامی که در یک محیط باز یا پرنور با لپتاپ کار میکردهاید، از بازتاب نور اذیت شده باشید. برای مدیریت این قضیه باید تصمیم بگیرید که از نمایشگر مات (matte) استفاده کنید یا نمایشگر براق (display finish). جهت کسب اطلاعات بیشتر، توصیه میکنیم مقاله «صفحه نمایش مات بهتر است یا براق؟» را بخوانید.
برای انتخاب یک سیستم مناسب با توجه به انواع کیفیت صفحه نمایش لپتاپ، گزینههای زیادی وجود دارد. اما نکاتی که به آنها اشاره کردیم، مؤثرترین موارد برای تصمیمگیری و انتخاب هستند.
سوالات پرتکرار و متداول درباره انواع صفحه لپ تاپ
در پایان مقاله، پس از ذکر مهمترین مطالب درباره موضوع مقاله (یعنی آشنایی با انواع صفحه نمایش لپ تاپ) با طرح چند سوال و جواب رایج و پرکاربرد، به جمع بندی مطالب ارائه شده میپردازیم.
فرق صفحه نمایش LCD و LED چیست؟ فرق نمایشگر IPS و TFT و… چیست؟
چنانکه ذکر شد، هر یک از این مقولهها باید ذیل دستهبندی خودشان مطرح شود. وقتی صحبت از نمایشگر LCD و LED مطرح میشود، مسئله درباره تکنولوژی نور پسزمینه است. وقتی هم صحبت از نمایشگر IPS و TFT میشوند، مسئله درباره تکنولوژی ساخت پنل نمایشگر است. در طول مقاله، درباره هر یک از این موارد توضیح دادهایم.
دسته بندی انواع صفحه نمایش لپ تاپ، بر چه اساسی انجام میشود؟
این دسته بندی، چند فاکتور اصلی دارد: نوع نور پسزمینه/ تکنولوژی ساخت پنل/ رزولوشن تصویر/ نرخ تازهسازی یا رفرش ریت نمایشگر/ زاویه دید.
خواندن مقالات ذیل را نیز به شما پیشنهاد میکنیم:
حرف آخر: انتخاب لپتاپ با نمایشگر درجه یک… حالشو ببر!
امیدواریم با رعایت نکات آموزشی و کاربردی این مقاله، بتوانید لپتاپی با نمایشگر مناسب بخرید. تشخیص انواع کیفیت صفحه نمایش لپ تاپ، به شما در انتخاب درست کمک میکند. در ضمن همواره علاوه بر رعایت نکات ایمنی درباره نگهداری از لپتاپ، مراقب سلامت نمایشگر آن نیز باشید. زیرا بروز آسیب به آن باعث مشکلاتی میشود که ممکن است منجر به تعویض صفحه نمایش لپتاپ شوند.
|
خواندن این مقالات را نیز به شما پیشنهاد میکنیم: |
تاریخ آپدیت:
دوم مهر ۱۴۰۴





